Almanya’da çalışan vatandaşlarımızın Alman sigorta kurumlarına yatırılmış olan primleri yazılı istek üzerine ve diğer bazı şartlarla sigortalılara veya ölümleri halinde geride kalan hak sahiplerine iade edilmektedir.
Türk vatandaşı olan bir sigortalıya primlerinin iade edilmesindeki ön koşul iki yıllık bekleme süresinin dolması ve Almanya’yı terk etmiş olmasıdır.
Bekleme süresinin başlangıcı mecburi sigortalılığın sona erdiği tarihtir. Almanya ve Türkiye’ deki mecburi sigortalılık eşdeğer olup Almanya’da kazanç yerine geçen ödemeler olarak kabul edilen işsizlik parası, işsizlik yardımı veya işsizlik parası veya hastalık parası gibi ödemeler mecburi sigortalılık olarak işlem görmekte ve bekleme süresi bu tür ödemelerin bitiminde başlamaktadır.
İki yıllık bekleme süresi içinde yeniden Türkiye’de veya Almanya’da mecburi sigortalı olunur ise, iki yıllık bekleme süresi her defasında mecburi sigortalılığın sona ermesinden sonra başlamaktadır.
Tutuklu olarak geçen süreler ile 5510 sayılı Kanun bu Kanunla mülga kanunlar hükümlerine göre isteğe bağlı sigortaya prim ödenen süreler, bekleme süresini etkilemez.
Ayrıca, 65 yaşını doldurdukları halde her iki ülkedeki prim ödeme süreleri toplamı 5 yılı bulmayan vatandaşlarımızla 24 aylık bekleme süresine tabi olmadan prim iadesi isteğinde bulunabilirler.
Bekleme süresi dolmamış olması sebebiyle, ölümden dolayı aylık hakkı yoksa Alman emeklilik sigortası primlerinin
1- Dul erkeğe,
2- Dul kadına,
3- Yetimlere iade edilmesi mümkündür.
Alman ve Türk sigorta süreleri, bu koşulların incelenmesinde birleştirilirler.
Yetimlerin prim iadesine hak kazanabilmeleri için, Alman emeklilik sigortasından yetim aylığında aranan kişisel koşulların olması gerekir.
1- Diğer bir ifade ile yetim aylığı bağlanması şartlarını (18 yaşını doldurmamış veya tahsilde mesleki eğitimde bulunan yahut “Engelli” bir durum nedeni ile kendi geçimini sağlayamayacak durumda olup, 27 yaşını doldurmamış yetimler) taşıması gerekir.
2- 15 yaşını doldurmuş yetimler dilekçe verme hakkına sahiptirler.
3- 15 yaşını doldurmuş yetimler dilekçe verme hakkına sahiptirler.
4- Birden fazla yetim olduğunda prim iadesi tutarı eşit olarak paylaştırılır.
Sigortalı adına ödenmiş olan primlerin yarısı yani sigortalı hissesi iade edilmektedir.
1- Hastalık parası,
2- Yaralı parası,
gibi sürelere ait sigortalının bizzat üstlendiği primlerin tamamı iade edilmektedir.
Sigortalının katkıda bulunmadığı
1- İşsizlik parası,
2- İşsizlik yardımı,
3- Çocuk yetiştirme sürelerine, ait primler iade edilmemektedir.
Sigortalıların prim transferi talebinde bulunabilmeleri için;
1- İsviçre Yaşlılık, Ölüm ve Malullük aylıklarından yararlanmamış olmaları,
2- Türkiye’de veya üçüncü bir ülkede yerleşmek gayesiyle İsviçre’yi kesin olarak terk etmiş olmaları, gerekmektedir.
İsviçre'deki çalıştığı süreleri 2147-3201 sayılı Kanunlara göre borçlanan ve prim borçlarının tamamını ödeyen sigortalılara primleri transfer işlemini müteakip iade edilmektedir.
Söz konusu borçlanma hakkından yararlandırılabilmek için;
1-01.01.1989 tarihinden 08.05.2008 tarihine kadar geldikleri ülke tarafından zorunlu göçe tabi tutulmuş olmaları,
2- Zorunlu göçten sonra Türk vatandaşı olup, Türkiye’de ikamet ediyor olmaları,
3-01.07.1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre bağlanan aylıklar da dahil olmak üzere sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir ve aylık almamaları,
4-Geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini belgelendirmeleri,
5- Borçlanma için yazılı başvuruda bulunmaları,
6-Tebliğ edilen borç miktarını üç ay içinde ödemeleri şarttır.
İlgili yasalarda yalnızca Bulgaristan’dan gelenler için “zorunlu göç” ifadesi kullanıldığından borçlanma hakkından bu ülkeden gelenler yararlanabiliyor.
T.C. Kimlik numarası ile Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğünün Kimlik Paylaşım Sisteminden Kurumca yapılacak sorgulama sonucunda vukuatlı nüfus kayıt örneğinde “..... tarih ve .... Sayılı Bakanlar Kurulu kararı ve 2510 (veya 5543) sayılı İskan Kanununa istinaden Türk vatandaşlığına alınmıştır” ibaresi bulunanlar için ayrıca zorunlu göçe tabi tutulduklarını belgelendirme koşulu aranmaz. Ancak, nüfus kayıtlarında bu şekilde ibare bulunmuyorsa ilgililerden bu ibarenin nüfus kayıtlarına işlenerek temin edilecek olan vukuatlı nüfus kayıt örneği veya“Uyrukluk ve Aile Kütüğünde Kayıt Bildirgesi”nin Kuruma ibrazı istenmelidir.
Ayrıca, Bulgaristan’dan temin edilen ve Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca, çevirisi yapılmış hizmet belgesi ile Türkiye’deki nüfus kayıtlarında ad ve soyadı yönünden farklılık bulunması halinde, ilgiliden isim değişikliğini gösteren nüfus müdürlüğünden onaylı bir belgenin de Kuruma verilmesi talep edilir.
Bunların Türkiye’de ikamet ettikleri ilgili muhtarlıklardan alınacak İkametgah Belgesi ile belgelendirilir. Aynı zamanda Türk vatandaşlığı ile birlikte Bulgaristan vatandaşlığı devam edenler de söz konusu yasa ile getirilen düzenlemeden yararlanabilirler.
Borçlandırılan hizmetler, yalnızca yaşlılık aylığı (5434 sayılı Kanuna göre bağlanan emekli aylıkları dahil) bağlanmasında değerlendirileceğinden, malullük ve ölüm aylığı bağlanmasında, bu şekilde borçlanılan hizmetler dikkate alınmamaktadır. Bu nedenle, Bulgaristan’da geçen hizmet sürelerinin hak sahiplerince borçlanmasına ilişkin talepleri de kabul edilmemektedir. Ancak, borçlanma hakkından yararlanarak yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının ölümü halinde, hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilir.
Borçlanmadan sonradan vazgeçenler ile yapılan borçlanma sonrasında aylık bağlanması için gerekli şartları yerine getirmeyenlere ve bunların varislerine talepleri üzerine yaptıkları ödemeler, faizsiz olarak TL cinsinden iade edilmektedir.
2. Sözleşmenin Uygulama Alanı
Sözleşmenin kişisel kapsamı Türkiye bakımından, sadece Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan kişilerle sınırlı olup ayrıca vatandaşlık koşulu bulunmaktadır. Ancak, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalılığı bulunanların aylık taleplerinde Fransa'da geçen sigortalılık süreleri de dikkate alınmaktadır.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar, Sözleşme kapsamında olup Sözleşme hükümleri bu kapsamda çalışanlar velveya sandıktan emekli aylığı alanlar hakkında da uygulanacaktır. Bu kapsamda çalışanlar ve aylık sahipleri hakkında Fransa irtibat kurumları ile yapılacak yazışmalara Kurum aracılık yapacaktır. Ancak talep formülerlerinin düzenlenerek Kuruma intikal ettirilmesi ile ilgili işlemler, ilgili sandık tarafından gerçekleştirilecektir.
Sözleşmenin 3 üncü maddesinde, Türkiye bakımından Türkiye toprakları, Fransa bakımından ise Fransa Cumhuriyetinin Avrupa'daki illeri ve deniz aşırı ülkeleri Sözleşmenin uygulanacağı coğrafi sınırlar olarak belirlenmiştir.
Sözleşmenin uygulanacağı mevzuat 4 üncü maddede belirtilmiş olup Türkiye bakımından malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, hastalık ve analık sigortaları ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasını kapsamaktadır.
Sözleşmenin 19 uncu maddesi gereği malullük sigortası tek taraflı olup malullük aylığı talebi, çalışanın son defa tabi olduğu akit taraf mevzuatına göre değerlendirilecektir.
3. İsteğe Bağlı Sigortalılık
Sözleşmenin 2 nci maddesinde isteğe bağlı sigortalılığa ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Buna göre, Türkiye'de ikamet eden Fransız vatandaşları Kanunun ilgili hükümlerine göre isteğe bağlı sigorta hükümlerinden Türk vatandaşları ile aynı koşullarda faydalanacak olup, Fransa'da ikamet eden Türk vatandaşlarının da Fransa'da isteğe bağlı sigortadan Fransız vatandaşları ile aynı koşullarda faydalanma hakları bulunmaktadır.
Diğer yandan, Türkiye'de Kanunun 4/1 -(a) bendi kapsamında çalışan Fransız vatandaşının kendi ülkesinde isteğe bağlı sigortalı olabileceği, buna karşılık Fransa'da sigortalı olarak çalışan Türk vatandaşının aynı zamanda Türkiye'de isteğe bağlı sigortalı olabileceği de söz konusu maddenin ÜçÜncÜ fıkrasında düzenlenmiştir.
Akit taraflardan birinde geçen isteğe bağlı sigortalılık süreleri ile diğer akit taraftaki zorunlu sigortalılık sürelerinin çakışması halinde, her bir akit taraf kendi mevzuatına göre geçen süreleri dikkate alacaktır.
UYGULANACAK MEVZUATIN BELİRLENMESİ
I. Bir İşin İcrası İçin Diğer Akit Tarafa Gönderilen Sigortalının Tabi Olacağı Mevzuat
Bir işin icrası için Türkiye'den Fransa'ya veya Fransa'dan Türkiye'ye gönderilen sigortalılar hakkında uygulanacak mevzuata ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
1.1. Bir işin İcrası İçin Türkiye'den Fransa'ya Gönderilen Sigortalı
1.1.1. İlk Üç Yıllık Süre İçin
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 6/1 a , 7 ve 16 ncı maddeleri, İdari anlaşmanın 3 üncü maddesi |
|
SE 208-01 TE |
Geçici Görev Belgesi |
Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği, Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışan Türk ya da Fransız uyruklu sigortalılardan, işvereni tarafından bir işin icrası için Fransa'ya üç yılı aşmamak üzere gönderilenler Türk mevzuatına tabi kalmaya devam ederler.
Geçici görevlendirme talebi yapılırken sigortalı veya işveren tarafından doldurulacak olan ve örneği ekte yer alan "Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi” (EK-l), görev yazısı, Fransa'daki işveren ile yapılmış olan iş sözleşmesi ile Fransa'da çalışacağı işyeri ve ikamet bilgilerinin Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir.
Başvuruya istinaden SE 208-01 TF formüleri, sigortalının bağlı bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü (SGİM)/ sosyal güvenlik merkezi (SGM) tarafından iki nüsha halinde düzenlenerek bir nüshası Fransa yetkili kurumuna iletilmek üzere başvuru sahibine verilecektir.
Geçici görevlendirme süresi 3 yılı aşmamak kaydıyla formülerin 4 numaralı bölümüne başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilerek kaydedilecektir.
İlk görevlendirmenin üç yıldan az olması ve toplam süre 3 yılı aşmamak kaydıyla görev süresinin uzatılması gerekmesi durumunda uzayan süre, formülerin 4 numaralı bölümünün 2 nci kısmına kaydedilerek düzenlenecektir.
SE 208-01 TF formüleri aynı zamanda geçici görev sırasında sigortalı ve beraberinde Fransa'ya gidecek aile bireylerinin sağlık yardımlarından yararlanma hakkı olduğunu gösteren formülerdir.
Sigortalı ile birlikte Fransa'ya gidecek aile bireylerinin formülere kaydının yapılması için bu kişilerin sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler olup olmadığı Sağlık Provizyon ve Aktivasyon Sistemi (SPAS) üzerinden kontrol edilecek ve şartları yerine getirenler formülere kaydedilecektir.
Aile bireylerinin sigortalının yanına sonradan gitmeleri durumunda ise işverenin talebi üzerine yeni bir SE 208-01 TF formüleri iki nüsha düzenlenerek bir nüshası Fransa yetkili kurumuna iletilmek üzere başvuru sahibine verilecek, bir nüshası ise dosyasında muhafaza edilecektir.
1.1.2. Üç Yıllık Sürenin Dolmasından Sonra
|
İl ili hükümler |
Sözle menin 6/1 b 7 ve 16 ncı maddeleri İdari anlaşmanın 4 üncü maddesi |
|
SE 208-02 TE |
Geçici Görevlendirmenin Uzatılması veya Kayıtlı Olduğu Ülkenin Sosyal Güvenlik Rejimine Tabi Olma Halinin İstisnai Olarak Devamı Belgesi |
İşvereni tarafından bir işin icrası için Fransa'ya gönderilen sigortalı, görev süresinin toplamda 3 yılı aşması durumunda, Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre tarafların müştereken mutabık kalmaları halinde Türk mevzuatına tabi kalmaya devam eder.
Ayrıca Sözleşmenin 7 nci maddesi gereğince yukarıda belirtilen duruma istisna teşkil eden hallerde de Fransız tarafıyla mutabık kalınması durumunda mevzuata tabi kalma süresi uzatılabilir.
Fransa'ya gönderilen çalışanın Türk mevzuatına tabi kalmaya devam etmesi için gerekli muvafakatını görevlendirme süresi sona ermeden alınması gerekir.
Talebe istinaden ilgili SGİM/SGM tarafından sigortalı hakkında uzatılmak istenen sürenin belirtildiği SE 208-02 TE formüleri üç nüsha halinde düzenlenerek Fransa yetkili kurumunun onayının alınması için Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne (EHGM) gönderilecektir.
Görev süresinin uzaması halinde çalışan veya işveren tarafından doldurulacak "Yurt Dışı Geçici Görev Talep Dilekçesi” ile ekinde görev yazısı, Fransa'daki işveren ile yapılmış olan iş sözleşmesi, Fransa'da çalışacağı işyeri ve ikamet bilgilerinin Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir.
SE 208-02 TF formüleri aynı zamanda uzayan geçici görev sırasında sigortalı ile birlikte Fransa'da bulunacak aile bireylerinin sağlık yardımlarından yararlanma hakkı olduğunu belirten bir formülerdir.
Aile bireylerinin sonradan çalışanın yanına gitmeleri durumunda ise aynı şekilde yeni bir SE 208-02 TF formüleri düzenlenecektir.
Formülere kaydedilecek aile bireylerinin Kanuna göre sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler kapsamında olmaları zorunludur. Bu nedenle aile bireylerinin belgeye kaydının yapılması için bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olup olmadıkları SPAS programı üzerinden kontrol edilecek ve şartları yerine getirenler formülere kaydedilerek EHGM'ye gönderilecektir. EHGM söz konusu formülerin üç nüshasını onay alınmak üzere Fransa yetkili kurumuna gönderecektir.
Fransa yetkili kurumunca iade edilen, görev süresinin uzamasına ilişkin kararın yer aldığı formüler EHGM tarafından bir nüshası, işverene bilgi verilmek ve işyeri dosyasında muhafaza edilmek üzere ilgili SGİM/SGM'ye gönderilecektir.
1.2. Bir İşin İcrası İçin Fransa'dan Türkiye'ye Gönderilen Sigortalı
1.2.1. ilk Üç Yıllık Süre için
|
İl ili hükümler |
Sözle menin 6/1 a , 7 ve 16 ncı maddeleri, İdari anlaşmanın 3 üncü maddesi |
|
SE 208-01 FT |
Geçici Görev Belgesi |
Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği, Fransız mevzuatına tabi sigortalılardan, işvereni tarafından bir işin icrası için Türkiye'ye 3 yılı aşmamak kaydıyla geçici olarak gönderilenler Fransız mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir.
Bu şekilde ülkemize gönderilen sigortalının Fransız mevzuatına tabi kalmaya devam edebilmesi için, Fransa yetkili kurumu tarafından toplamda 3 yılı aşmayacak şekilde geçici görev süresi için düzenlenmiş olan SE 208-01 FT formülerinin Kuruma ihraz edilmesi gerekir.
Sigortalı ya da işverenler tarafından Kuruma ibraz edilen formüler üzerinde, herhangi bir onay işlemi yapılmayacaktır. Formülerin bir örneği Yurtdışı İşlemleri Servisi tarafından görevli olarak geldiği işyeri dosyasının bulunduğu servise iletilerek, sigortalının ayrıca Kurum tarafından mükerrer tescilinin yapılması önlenecektir.
1.2.20 Üç Yıllık Sürenin Dolmasından Sonra
|
İl ili hükümler |
Sözle menin 6/1 b 7 ve 16 ncı maddeleri İdari anlaşmanın 4 üncü maddesi |
|
SE 208-02 FT |
Geçici Görevlendirmenin Uzatılması veya Kayıtlı Olduğu Ülkenin Sosyal Güvenlik Rejimine Tabi Olma Halinin İstisnai Olarak Devamı Belgesi |
Fransız mevzuatına tabi çalışmakta iken geçici görevle Türkiye'ye gönderilen Fransa sigortalısı, geçici görev süresinin toplamda 3 yılı aşması halinde Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre Kurum muvafakatı alınması kaydıyla, Fransız mevzuatına tabi kalmaya devam edecektir.
Bu durumda anılan sigortalı hakkında görev süresi bitmeden önce, Fransa yetkili kurumunca üç nüsha halinde gönderilen SE 208-02 FT formülerinin C bölümü EHGM tarafından doldurulup onaylandıktan sonra iki nüshası Fransa yetkili kurumuna iade edilecektir.
Görev süresinin uzatılmasına ilişkin formülerin bir nüshası görevlinin işyeri dosyasının bulunduğu SGİM/SGM'ye gönderilecektir. Formülerin bir örneği Yurtdışı İşlemleri Servisi tarafından gereği yapılmak üzere görevli olarak geldiği işyeri dosyasının bulunduğu servise iletilecektir.
Görev süresinin uzatılmasına ilişkin talebin reddedilmesi halinde, ilgilinin Türk mevzuatına tabi olmasına yönelik iş ve işlemler başlatılacaktır.
3.1. Merkezi Türkiye'de Bulunan Nakliyat Firmalarında Çalışanlar
Sözleşmenin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre işyeri merkezi Türkiye'de bulunan kamu ya da özel bir nakliyat firmasında daimi, geçici veya gezici personel olarak Fransa'da çalıştırılanlar hakkında Türk mevzuatı uygulanacaktır. Bu kişilerin, yanlarında Türk mevzuatına tabi olduklarını gösterir bir belge bulundurmaları gerekir.
Bu kapsamda herhangi bir formüler ihdas edilmemiştir. Bu çalışanlara ya da işverenlerine müracaatları halinde ilgili SGİM/SGM tarafından sigortalının Türk sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğunu gösterir yazı (EK-2) verilecektir.
Bunların Fransa'da bulundukları sürede ihtiyaç duyacakları sağlık yardımları Kanunun 66 ncı maddesi kapsamında sağlanacaktır.
Merkezi Türkiye'de bulunan uluslararası nakliyat firmasının Fransa'da bir şubesi ya da daimi temsilciliği varsa bu şube veya temsilcilik tarafından mahallinden işe alınan sigortalılar, uyrukları ne olursa olsun Fransız mevzuatına tabi kalacaklardır.
3.2. Merkezi Fransa'da Bulunan Nakliyat Firmalarında Çalışanlar
Sözleşmenin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre işyeri merkezi Fransa'da bulunan kamu ya da özel bir nakliyat firmasında daimi, geçici veya gezici personel olarak Türkiye'de çalıştırılanlar hakkında, Fransız mevzuatı uygulanacaktır.
Bu kişilerin, yanlarında Fransız mevzuatına tabi olduklarını gösterir belge bulundurmaları gerekir. Bu kimseler için Kurumca sağlık yardımlarına ilişkin işlem yapılmayacaktır.
Merkezi Fransa'da bulunan uluslararası nakliyat işyerinin Türkiye'de bir şubesi ya da daimi temsilciliği varsa bu şube veya temsilcilik tarafından mahallinde işe alınan sigortalılar, uyruğu ne olursa olsun Türk mevzuatına tabi olacaklardır.
HASTALIK VE ANALIK SİGORTASI UYGULAMALARI
I. Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi (Sağlık Yardımları ve Cenaze Ödenekleri)
Sözleşmenin 10 uncu maddesi gereği akit taraflardan birinde çalışan bir sigortalının hastalık ve analık hallerinde sağlık yardımlarından veya ölümü halinde hak sahiplerinin cenaze ödeneklerinden faydalanabilmeleri için sigortalının son çalıştığı akit taraftaki sürelerin yeterli olmaması durumunda hakkın elde edilmesinde diğer akit taraftaki sigortalılık süreleri de dikkate alınmaktadır.
Sözleşmenin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise sürelerin birleştirilmesi için diğer akit taraftaki son çalışma tarihi ile sigortalının çalışmakta olduğu akit taraftaki çalışmaya başlama tarihi arasında geçen sürenin 6 aydan daha az olması koşulu bulunmaktadır.
2. Diğer Akit Tarafta Geçici İkamet Esnasında Sağlık Yardımlarının Sağlanması
Türkiye'de sigortalı olarak çalışmakta iken Sözleşmeye göre Fransa'da geçici ikamet durumunda sağlık yardımlarından faydalanacak olan sigortalı ve aile bireylerinin, bu yardımlardan faydalanabilmeleri için Kurum tarafından düzenlenmiş, durumlarına uygun olan formüleri Fransa yetkili Kurumuna ibraz etmeleri gerekmektedir.
Formüler doğrudan başvuruya istinaden hazırlanmış ise başvuru sahibine, Fransa'ya gittiğinde söz konusu formüleri Fransa yetkili hastalık kasasına ibraz etmesi gerektiği bilgisi verilecektir.
Formülerin SE 208-24 FT formüleri aracılığı ile talep edilmesi durumunda, ilgiliye verilmesi gereken nüsha, talebi yapan Fransa yetkili kurumuna gönderilecektir.
Fransa'da sigortalı olarak çalışmakta iken Sözleşmeye göre Türkiye'de geçici ikamet durumunda sağlık yardımlarından faydalanacak olan sigortalı ve aile bireylerinin, sağlık yardımlarından faydalanabilmeleri için Fransa yetkili kurumlarınca düzenlenmiş, durumlarına uygun olan formüleri Kuruma ibraz etmeleri gerekmektedir. Söz konusu formüler gerekmesi halinde Fransa yetkili kurumundan SE 208-24 TF formüleri aracılığı ile istenecektir.
Fransız mevzuatına tabi çalışmakta olan sigortalılar ve aile bireyleri Türkiye'de geçici ikametleri esnasında sağlık yardımlarından Yurt Dışı Provizyon ve Aktivasyon Sağlık Sistemi (YUPASS) üzerinden yararlanırlar.
Talep sahibinin, Fransa yetkili kurumunca düzenlenmiş olan formüleri ibraz etmesi halinde formülere istinaden sağlık yardımlarından yararlanacak olan kişiler için formülerin ibraz edildiği SGİM/SGM tarafından, Türkiye'de sağlık yardım hakkı bulunmadığı tespit edilenler hakkında YUPASS üzerinden tescil kaydı oluşturulup YUPASS numarası alınarak, belgede geçerli süre kadar sağlık yardım hakkı müstahaklığı oluşturulacaktır.
Daha önceden YUPASS numarası bulunanlar için ise mevcut YUPASS numarası üzerinden belgede kayıtlı süre kadar sağlık yardım hakkı müstahaklığı oluşturulacaktır.
YUPAS’ a kaydedilen kişiler Türkiye'de sağlık yardımlarından Kurumun anlaşmalı olduğu sağlık hizmet sunucularına yalnızca YUPASS numaraları ile birlikte pasaport veya nüfus cüzdanlarını ibraz etmek suretiyle faydalanacaktır.
Türkiye'de geçici bulunmakta iken Fransa yetkili kurumu adına sağlık yardımlarından yararlanacak olan aile bireyleri Fransız mevzuatına göre belirlendiğinden, söz konusu formülerlere
sonradan kişi ilave edilmeyecektir. Ayrıca formülerde kayıtlı kişilerin sigortalının aile bireyi olup olmadığı hakkında sorgulama yapılmayacaktır.
10 Bir İşin İcrası İçin İşvereni Tarafından Türkiye'den Fransa'ya Gönderilen Sigortalı ve Beraberindeki Aile Bireyleri
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 6/1 (a), 6/1 (b), 7 ve 16 ncı maddeleri, İdari anlaşmanın 3, 4 ve 21 inci maddeleri |
|
SE 208-01 TE |
Geçici Görev Belgesi |
|
SE 208-02 TE |
Geçici görevlendirmenin uzatılması veya kayıtlı olduğu ülkenin sosyal güvenlik rejimine tabi olma halinin istisnai olarak devamına dair belge |
Sözleşmenin 6/1(a) ve 16 ncı maddesine göre bir işin icrası için işvereni tarafından Fransa'ya gönderilen Türk ya da Fransız uyruklu sigortalı ve beraberinde Fransa'ya gidecek aile bireyleri, Fransa'da bulundukları süre boyunca sağlık yardımlarından Kurum adına ve hesabına yararlanırlar.
İdari anlaşmanın 21 inci maddesi gereği, söz konusu kişilerin sağlık yardımlarından faydalanmaları için ayrıca bir izin belgesi düzenlenmez.
Sağlık yardımları, geçici görevlendirme için kullanılan SE 208-01 TF formülerine göre sağlanır.
20 Bir İşin İcrası İçin İşvereni Tarafından Fransa'dan Türkiye'ye Gönderilen Sigortalı ve Beraberindeki Aile Bireyleri
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 6/1 6/1(b), 7 ve 16 ncı maddeleri, İdari anlaşmanın 3, 4 ve 21 inci maddeleri |
|
SE 208-01 FT |
Geçici Görev Belgesi |
|
SE 208-02 FT |
Geçici görevlendirmenin uzatılması veya kayıtlı olduğu ülkenin sosyal güvenlik rejimine tabi olma halinin istisnai olarak devamına dair belge |
Sözleşmenin 6/1 (a) ve 16 ncı maddesine göre Fransa'daki işveren tarafından bir işin icrası için Türkiye'ye gönderilen sigortalı ve beraberindeki aile bireyleri, Türkiye'de bulundukları süre boyunca sağlık yardımlarından Fransa yetkili kurumu adına yararlanırlar. Sağlık yardımları, geçici görevlendirme için kullanılan SE 208-01 FT formülerinde belirtilen süre kadar sağlanacaktır.
Akit Taraflardan Birinde Çalışan Sigortalının Diğer Akit Tarafta Daimi İkamet Eden Aile Bireyleri
Sözleşmenin 15 inci maddesinin birinci fıkrasına göre Türkiye'de çalışan Fransız uyruklu sigortalının veya Fransa'da çalışan Türk uyruklu sigortalının vatandaşı olduğu ülkede daimi ikamet eden aile bireyleri, bu ülkede kendi adlarına sağlık yardım hakları bulunmaması kaydıyla, sigortalının bağlı bulunduğu yetkili kurum adına sağlık yardımlarından yararlanır.
Fransa'da Çalışan Türk Uyruklu Sigortalının Türkiye'de İkamet Eden Aile Bireyleri
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 15/1 inci maddesi, İdari Anlaşmanın 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 nci maddeleri |
|
SE 208-07 FT |
Aile bireylerinin kaydı belgesi (çalışanın doğduğu ülkede ikamet eden veya ikametini ora a nakleden aile bire lerınin sa-lık ardımları |
Sözleşmenin 15 inci maddesinin birinci fıkrasına göre Fransa'da çalışan Türk uyruklu sigortalının Türkiye'de daimi olarak ikamet eden aile bireyleri, Kurum mevzuatına göre kendi adlarına sağlık yardım hakları bulunmuyorsa, sağlık yardımlarından Fransa yetkili kurumu adına yararlanırlar.
Aile bireylerinin bu kapsamda sağlık yardımlarından faydalanabilmeleri için SE 208-07 FT formülerinin Kuruma ihraz edilmesi gerekmektedir.
Sağlık yardımlarından faydalanacak aile bireylerinin kimler olduğu, sağlık yardımlarının kapsamı ve sağlanma şekli İdari Anlaşmanın 23 üncü maddesi gereği Kurum mevzuatına göre belirlenecektir.
SE 208-07 FT formülerinin intikali halinde Türkiye'de ikamet eden aile bireylerinin kimler oldukları Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) üzerinden tespit edilecek, bu kişilerin Kanuna göre sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi olup olmadığının kontrolü yapılacaktır. Bu bölümde bakmakla yükümlü olunan aile bireylerine belgede belirtilen süre kadar sağlık yardım hakkı müstahaklığı sağlanacaktır.
Türkiye'den Aylık veya Gelir Almakta Olup Fransa'da İkamet Edenler ve Beraberindeki Aile Bireyleri
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 17/3 üncü maddesi, İdari Anlaşmanın 23, 24, 25 ve 26 ncı maddeleri |
|
SE 208-08 FT |
Aylık sahibi ve aile bireylerinin kaydı için belge (Yardımı ödeyen kurumun bulunduğu ülke dışında başka bir ülkede daimi olarak İkamet eden aylık ve gelir sahibinin ve aile bireylerİnİn sağlık yardımları |
İkamet yerinin belirlenmesinde, aylık veya gelir sahibinin aylığını ikamet ettiği ülkeye transfer ettirmiş olması koşulu bulunmaktadır.
Sözleşmenin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği yalnızca Türkiye'den aylık veya gelir almakta olup Fransa'da daimi olarak ikamet edenlerle aile bireylerinin sağlık yardımları SE 208-08 FT formülerine istinaden Kurum adına Fransa yetkili kurumunca karşılanacaktır.
İdari Anlaşmanın 24 üncü maddesi gereğince, ilgilinin Fransa'da sağlık yardım hakkı yoksa Fransa yetkili kurumu talebe istinaden SE 208-08 FT formülerinin A Bölümünü doldurarak iki nüsha halinde Kuruma gönderecektir.
Kurum, talep sahibinin sağlık yardım hakkının bulunup bulunmadığına ve aylığını Fransalya naklettirip ettirmediğine dair kontrolleri yaptıktan sonra kararını formülerin B bölümüne kaydederek formülerin bir nüshasını Fransa yetkili kurumuna iade edecektir.
Söz konusu onay işlemi, aylık veya gelir dosyasının bulunduğu SGİM/SGM tarafından gerçekleştirilecektir. Ancak SE 208-08 FT formülerinin başka bir SGİMiSGM'ye gönderilmesi halinde bu formüler dosyanın bulunduğu SGİMiSGM'ye gönderilecektir.
3.2.20 Fransa'dan Aylık veya Gelir Almakta Olup Türkiye'de İkamet Edenler ve Beraberindeki Aile Bireyleri
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 17/3 üncü maddesi, İdari Anlaşmanın 23, 24, 25 ve 26 ncı maddeleri |
|
SE 208-08 TE |
Aylık sahibi ve aile bireylerinin kaydı için belge (Yardımı ödeyen kurumun bulunduğu ülke dışında başka bir ülkede daimi olarak ikamet eden aylık ve elir sahibinin ve aile bire lerinin sa*lık ardımları |
Sözleşmenin 17
nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği Fransa'dan aylık veya gelir almakta olup
Türkiye'de daimi ikamet edenler ve aile bireylerinin sağlık yardımları Fransa
yetkili kurumu adına Kurumca karşılanacaktır.
İdari Anlaşmanın 24 üncü maddesi gereği Fransa'dan aylık veya gelir almakta olup Türkiye'de ikamet edenlerin sağlık yardım talebi ilgilinin başvurusu üzerine müracaat edilen SGİM/SGM tarafından yapılacaktır. Başvurunun yapıldığı SGİM/SGM talep sahibinin ülkemizde kendi çalışmasından dolayı sağlık yardım hakkı bulunup bulunmadığını SPAS üzerinden kontrol edecek, sağlık yardım hakkı bulunmuyorsa, SE 208-08 TF formülerini, A bölümünü doldurarak üç nüsha düzenleyecek ve onay almak üzere iki nüshasını talep sahibinin aylık veya gelir almakta olduğu Fransa yetkili kurumuna gönderecektir.
Fransa yetkili kurumu, kararını formülerin B bölümüne kaydederek ilgili SGİM/SGM'ye iade edecektir. Sağlık yardımlarının verilmesine onay kararı gönderilmesi durumunda formülerde belirtilen başlangıç tarihi esas alınarak sağlık yardımları sağlanacaktır.
Aylık veya gelir sahibinin aile bireyleri de sağlık yardımlarından yararlanacaktır. İdari Anlaşmanın 23 üncü maddesi gereği söz konusu aile bireylerinin kimler olduğu Türk mevzuatına göre belirlenecektir.
3.3. Her İki Akit Taraftan Aylık veya Gelir Alanların Sağlık Yardımları
Sözleşmenin 17 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, her iki akit taraf mevzuatına göre aylık veya gelir almakta olanlar ve bunların aile bireylerinin sağlık giderleri daimi ikamet ettikleri ülkenin yetkili kurumunca karşılanacaktır.
3.4. Sağlık Yardım Hakkının Durdurulması ya da İptal Edilmesi
Akit taraflardan birinde daimi ikamet etmekte iken sağlık yardım hakkı sona eren kişiler için sağlık yardım hakkının durdurulduğuna ya da iptal edildiğine ilişkin bildirim yapılacaktır.
3.4.10 Fransa'da Daimi İkamet Etmekte İken Sağlık Yardımlarından Kurum Adına Yararlananların Sağlık Yardım Hakkının Durdurulması ya da İptal Edilmesi
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 15/1 inci ve 17/3 üncü maddesi, İdari Anlaşmanın 15, 16, 17, 18, 19, 20, 23, 24, 25 ve 26 nci maddeleri |
|
SE 208-09 TF |
Hastalık ve Analık Sigortası Ayni Yardımları Hakkının Durdurulduğuna veya iptal Edildiğine ilişkin Bildirge |
Fransa'da daimi ikamet etmekte iken sağlık yardımlarından SE 208-07 TF veya SE 208-08 FT formülerine istinaden faydalanan kimselerin sağlık yardım hakkının durdurulması ya da iptal edilmesi için ilgili SGİM/SGM tarafından sadece A bölümü doldurulan SE 208-09 TF formüleri üç nüsha düzenlenecek ve iki nüshası Fransa yetkili kurumuna gönderilecek, bir nüshası dosyasında muhafaza edilecektir.
Fransa yetkili kurumu sağlık yardımlarının durdurulduğu tarihi formülerin B kısmına kaydedip onaylayarak ilgili SGİM/SGM'ye iade edecektir.
3.4.20 Türkiye'de Daimi İkamet Edenlerin Sağlık Yardım Hakkının Durdurulması ya da İptal Edilmesi
|
İlgili hükümler |
Sözleşmenin 15/1 inci ve 17/3 üncü maddesi, İdari Anlaşmanın 15, 16, 17, 18, 19, 20, 23, 24, 25 ve 26 nci maddeleri |
|
SE 208-09 FT |
Hastalık ve Analık Sigortası Ayni Yardımları Hakkının Durdurulduğuna veya iptal Edildiğine ilişkin Bildirge |
Türkiye'de ikamet etmekte iken sağlık yardımlarından SE 208-07 FT veya SE 208-08 TF formülerine istinaden faydalanan kimseler adına, sağlık yardım hakkının durdurulduğuna veya iptal edildiğine dair Fransa yetkili kurumunca düzenlenerek iki nüsha halinde Kuruma gönderilen SE 208-09 FT formülerinin intikali halinde ilgili SGİM/SGM tarafından, formülerin Kurum kayıtlarına girdiği tarih itibariyle sağlık yardım hakkı sonlandırılacaktır.
İptal tarihi formülerin, B bölümüne kaydedilerek bir nüshası Fransa yetkili kurumuna iade edilecek, bir nüshası da dosyasında muhafaza edilecektir.
CENAZE ÖDENEKLERİ
I. Türk Mevzuatına Tabi Fransız Uyruklu Sigortalının Ölümü Halinde Cenaze Ödeneği Ödenmesi
|
ilgili hükümler |
Sözle menin 43 ve 44 üncü maddeleri, idari Anlaşmanın 92 nci maddesi |
|
SE 208-17 FT |
Ölüm Yardımı Talebi |
İdari Anlaşmanın 92 nci maddesine göre Türk mevzuatına tabi Fransız sigortalının ölümü halinde cenaze ödeneği Kanunun 37 nci maddesi doğrultusunda ödenecektir. Hak sahipleri, Fransalda ikamet etmeleri durumunda taleplerini Kuruma iletilmek üzere Fransa yetkili kurumuna yapacaklardır. Başvuru esnasında medeni durum belgesi ile ölüm ilanının ibrazı zorunludur.
Fransa yetkili kurumu taleple ilgili olarak SE 208-17 FT formüleri düzenler. Söz konusu formüler Fransa yetkili kurumunca ya da hak sahibi tarafından doğrudan Kuruma gönderilir. Formülere istinaden cenaze ödeneği işlemleri, sigortalının bağlı bulunduğu SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır.
Fransız uyruklu müteveffa sigortalının Türkiyelde ikamet eden talep sahiplerinin başvuru işlemleri Kurum mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.
Sigortalının Türkiye'deki sigortalılık sürelerinin cenaze ödeneğine yetmemesi durumunda Fransalda geçen ve Türkiye sigortalılık süreleri ilc aynı zaman rastlamayan sigortalılık süreleri de dikkate alınacak olup söz konusu süre birleştirmesine ilişkin hususlar Genelgenin İkinci Kısmının İkinci Bölümünde yer alan "LI. Kurum Sigortalılarının Fransa'daki Sigortalılık Süreleri" başlığında açıklanmıştır.
2. Fransız Mevzuatına Tabi Türk Uyruklu Sigortalının Ölümü Halinde Cenaze Ödeneği Talebi
|
İlgili hükümler |
Sözle menin 43 ve 44 üncü maddeleri, İdari Anlaşmanın 92 nci maddesi |
|
SE 208-17 TE |
Ölüm Yardımı Talebi |
Fransız mevzuatına tabi Türk sigortalının ölümü halinde Türkiye'de ikamet eden talep sahibi cenaze ödeneği talebini doğrudan Kuruma yapacaktır. İlgili SGİM/SGM, SE 208-17 TF formülerini düzenleyerek nüfus kayıt örneği ile birlikte Fransa yetkili kurumuna gönderilmek üzere EHGM'ye iletecek ya da Fransa yetkili kurumuna gönderilmek üzere talep sahibine verecektir.
Türk uyruklu müteveffa sigortalının Fransa'da ikamet eden talep sahibi cenaze yardımı için doğrudan Fransa yetkili kurumuna başvuracaktır.
AYLIK VE GELİR İŞLEMLERİ
I. Malullük Aylığına İlişkin İşlemler
Sözleşmenin 19 uncu maddesi gereği malullük sigortası tek taraflı olup malullük aylığı talebi, malullüğe yol açan vakanın meydana geldiği tarihte tabi olunan akit taraf mevzuatına göre değerlendirilecektir. İlgili akit taraf mevzuatına göre geçen sigortalılık sürelerinin aylığa hak kazanmaya yetmemesi halinde diğer akit tarafta geçen sigortalılık süreleri ve muadil süreler aynı zamana rastlamamak şartıyla birleştirilecektir.
2. Yaşlılık ve Ölüm Aylığı Taleplerine İlişkin İşlemler
Sözleşmenin 22 nci maddesine göre, her iki akit tarafta birden çalışması bulunan bir sigortalının akit taraflardan birindeki prim ödeme gün sayısı, aylığa hak kazanmaya yetiyorsa bu akit taraf sadece kendi mevzuatına göre geçen sigortalılık sürelerini dikkate alır, Söz konusu sürelerin bu akit taraf mevzuatına göre aylığa hak kazanmaya yetmemesi durumunda ise diğer akit taraftaki sigortalılık süreleri, aynı zamana rastlamamak kaydıyla birleştirilecektir.
Sözleşmeye göre Fransız mevzuatı kapsamında aylığa hak kazanma durumunun tespitinde Türkiye'deki sigortalılık sürelerinden sadece Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında geçen süreler değerlendirilmektedir.
Sözleşmenin 5 inci maddesi gereğince Kanunun 4/1 ve 4/1-(c) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri Fransız mevzuatına göre aylığa hak kazanmada dikkate alınmayacaktır.
Ancak, bu kişilerin Türk mevzuatına göre aylığa hak kazanamaması durumunda Sözleşmenin 30 EK maddesine istinaden Fransa'da geçen sigortalılık süreleri Türkiye'deki sigortalılık süreleri ile aynı zamana rastlamamak kaydıyla birleştirilerek Türk mevzuatı bakımından aylık hakkı tespit edilecektir.
SÖZLEŞME UYGULAMALARINA İLİŞKİN ORTAK VE DİĞER HUSUSLAR
I. Başvuruların Alınması
İdari Anlaşmanın 96 ncı maddesi gereği, akit taraflardan birinin yetkili kurumuna gönderilmesi gereken dilekçenin, diğer akit taraf yetkili kurumuna verilmiş olması durumunda dilekçe, ilgili akit taraf kurumuna verilmiş sayılır. Bu şekilde Fransa yetkili kurumuna gönderilmesi gereken ancak Kuruma intikal eden dilekçeler Fransa yetkili kurumuna gönderilecektir.
Aynı şekilde Kuruma verilmesi gerektiği halde Fransa yetkili kurumuna verilmiş olan dilekçeler, Fransa yetkili kurumu tarafından Kuruma gönderilir. Fransa yetkili kurumuna yapılmış olan başvuru tarihi, Kuruma yapılmış başvuru tarihi olarak esas alınır.
1. Genel Açıklamalar
Anlaşma; Genel Hükümler, Uygulanacak Mevzuata İlişkin Hükümler, Yardımlara İlişkin Hükümler, Çeşitli Hükümler ile Geçici ve Son Hükümler olmak üzere 5 (beş) bölümden oluşmaktadır.,
Anlaşmanın 2 nci maddesine göre, maddi uygulama bakımından Anlaşma; Ülkemiz açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalıkları, işsizlik sigortaları ile genel sağlık sigortası kapsamında hastalık ve analık yardımlarını kapsamaktadır. Ancak hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına çalışanlar için işsizlik sigortası, kamu idarelerinde çalışanlar açısından iş kazası ve meslek hastalılkları ile işsizlik sigortaları hükümleri uygulanmayacaktır.
Anlaşmanın 3 üncü maddesine göre, Anlaşma sigortalılık esaı:ıına dayalı olup, Türkiye bakımından 551 O sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendine göre sigortalı sayılanlar ile bunların aile bireylerini kapsamaktadır.
Anlaşmanın 7 nci maddesine göre, Akit Taraflardan birinde yardımlara hak kazanma ya da yardım miktarı üzerinde değişikliğe sebep olabilecek bir vakanın gerçekleşmesi durumunda, diğer Akit Taraf bu vakayı kendi ülkesinde geçmiş gibi dikkate alacaktır.
Anlaşmanın 8 inci maddesine göre Akit Taraf sigortalıları, istihdam edildikleri Akit Taraf mevzuatına tabidirler. Ancak bu kişilerin diğer Akit Taraf ülkesinde geçici görevlendirilmeleri ya da geçici olarak faaliyetlerini diğer Akit Taraf ülkesinde nakletmeleri durumunda Anlaşmanın 9 uncu maddesine göre 24 ayı geçmemek üzere aynı Akit Tarafın mevzuatına tabi kalırlar. Akit Tarafların mutabık kalmaları durumunda, bu süre en fazla 60 aya kadar uzatılabilir. Kamu görevlileri ya da Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre öyle kabul edilen kimseler, geçici olarak diğer Akit Tarafta çalıştıkları sürece de istihdam edildikleri Akit Taraf mevzuatına tabidirler.
Ülkemiz açısından Anlaşmanın 15 inci maddesine göre sağlık uygulaması. bulunma duıumunda;
1. Bir işin ifası için işvereni tarafından geçici olarak Macaristan'a gönderilenler, Türkiye'de bağımsız çalışmakta iken faaliyetine geçici olarak Macaristan'da devam edecek olanlar ve Macaristan'a görevli olarak gönderilen kamu görevlileri ile bunların aile bireyleri görev süresi boyunca,
2. Kurumun onayı alınmak şartıyla, Türkiye'de tedavi görmekte iken bu tedavisine devam etmek üzere Macaristan'a dönen sigortalı ve bunların beraberlerindeki aile bireylerini geçici iş göremezlik süresi boyunca,
3. Türkiye'de istihdam edilen uluslararası taşımacılık personelinden, taşımacılık işi nedeniyle geçici olarak Macaristan'da bulunanları görev süreleri boyunca,
4. Macaristan'daki elçilik ve konsolosluklarda çalışanlardan Türk mevzuatına tabi kalmayı tercih edenleri ve bunların beraberlerindeki aile bireylerini görev süreleri boyunca,
5. İş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle kendisine gelir bağlananlardan Macaristan'da geçici bulunanları geçici bulundukları süre boyunca,
kapsamaktadır.
Anlaşmanın 17 nci maddesi gereği hem Türkiye'den hem de Macaristan'dan gelir veya aylık alanların sağlık yardımları, ikamet ettikleri Akit Taraf ülkesinin yetkili kurumunca karşılanacaktır. Akit Taraflardan yalnızca birinden aylık almakta iken, diğer Akit Tarafta ikamet edenler ve beraberlerinde ikamet eden aile bireylerinin sağlık yardım masrafları aylığı ödeyen Akit Tarafın yetkili kurumu tarafından karşılanacaktır. Diğer yandan Anlaşmanın 20 nci maddesi gereğince Kurum mevzuatına göre kendisine iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle gelir bağlanmış olanlardan Macaristan'da ikamet edenlerin sağlık yardım masrafları Kurumca karşılanacaktır.
Akit Taraflardan birinde sigortalı olarak çalışan bir kişinin diğer Akit Taraf ülkesinde ikamet eden bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık yardım hakları Anlaşma kapsamında değildir.
Anlaşmanın 23 üncü maddesine göre, bir Akit Tarafın mevzuatına göre yardımlara hak kazanmada diğer Akit Tarafta tamamlanan prim ödeme gün sayıları aynı zamana rastlamamak kaydıyla birleştirilecektir. Ancak, Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre prim ödeme gün sayısının o Akit Taraf mevzuatına göre aylığa hak kazanmaya yeterli olması halinde süre birleştirmesi yapılmayacaktır.
Anlaşmanın 27 nci maddesine göre, Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre 1 (bir) yıldan az prim ödeme gün sayısının bulunması durumunda o ülke mevzuatına göre malullük, yaşlılık ve ölüm yardımları yapılmayacaktır. Ancak, aylığı bağlayacak olan Akit Taraf, diğer Akit Tarafta geçen 1 yıldan az süreleri kendi mevzuatına göre geçmiş süre olarak dikkate alacaktır.
Madde 2
Bu Anlaşma aşağıdaki mevzuata uygulanır:
Türkiye Cumhuriyeti bakımından,
· Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalıkları, işsizlik sigortaları
ile genel sağlık sigortası kapsamında hastalık ve analık sigortası,
· Hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalıkları sigortaları
ile genel sağlık sigortası kapsamında hastalık ve analık sigortası,
· Kamu idarelerinde çalışanlar açısından malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası kapsamında hastalık ve analık sigortası.
Macaristan bakımından,
· Sigorta yükümlülükleri ve prim ödemelerini kapsayan sosyal sigorta yardımları: aylıklar, sağlık sigortası ve işsizlik ile birlikte,
· Sosyal sigorta emeklilik yardımları,
· Sağlık sigortası yardımları,
· Çalışma gücünde değişiklik olan kişilere yönelik yardımlar.
Bu Anlaşma, birinci fıkrada belirtilen mevzuatı destekleyen, değiştiren ya da bu mevzuata ek hükümler getiren her türlü mevzuata da uygulanır.
Bu Anlaşmanın yeni bir sosyal güvenlik rejimine veya yeni bir sosyal sigorta koluna dair mevzuata uygulanması, bu amaçla Akit Taraflar arasında bu Anlaşmanın tadiline ilişkin karşılıklı bir anlaşmanın imzalanması yolu ile gerçekleştirilir.
Madde 3 Anlaşmanın Uygulanacağı Kişiler
Bu Anlaşma hükümleri, aksine bir hüküm bulunmadıkça, her iki Akit Tarafın mevzuatından birine veya her ikisine evvelce tabi olmuş bulunan ya da halihazırda tabi olan veya ilgili Akit Tarafın yürürlükte ki mevzuatı uyarınca bu kişiler üzerinden yardıma hak kazanan kişilere uygulanır.
Madde 8 Genel Hükümler
Bu Anlaşmada aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, Akit Taraflardan birinin ülkesinde ücretli ya da bağımsız çalışan bir kişi, bu ücretli ya da bağımsız çalışması ile ilgili olarak, kazanç elde ettiği faaliyeti gerçekleştirdiği Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
Bir kişi kayıtlı olduğu Akit Taraf ülkesi dışındaki diğer taraf ülkede bulunan bir işletmenin şubesi veya daimi ticari temsilciliği aracılığıyla o işletme tarafından istihdam edildiğinde, bu kişi bu şube veya daimi ticari temsilciliğin bulunduğu Akit Tarafın mevzuatına tabi olur.
Madde 9 Görevlendirme ile İlgili Hükümler
(l)İşyerimerkeziAkitTaraflardanbirininülkesindebulunanbirişverentarafından,o Akit Tarafta istihdam edilen kişi, işvereni tarafından, o işveren yararına diğer Akit Taraftaçalışmaküzeregeçiciolarak gönderildiği takdirde; öngörülen görevlendirme suresinin 24 takvim ayım geçmemesi ve bu görevlendirmenin daha önce gönderilen bir . kişinin yerine geçme amaçlı olmaması koşulu ile bu kimse gönderen Akit Taraf mevzuatına tabi kalmaya devam eder.
(2)Akit Taraflardan birinin ülkesinde kendi adına ve hesabına çalışan bir kişi, faaliyetinigeçiciolarakdiğerAkitTarafülkesinenakletmesihalinde;buAkitTarafta öngörülenbağımsızçalışmafaaliyetininsüresinin24takvimayınıgeçmemesikoşulu ile, ilk Akit Taraf mevzuatına tabi olur.
(3)1 ve 2 nci fıkralarda belirtilen süreler işçi ve işverenin ortak talebi üzerineveya bağımsızçalışanınşahsitalebiüzerineherikiAkitTarafınyetkilimakamlarınınveya yetkili makamlar tarafından tayin edilmiş yetkili kurumlarının önceden onayının alınmasışartıylabirseferemahsusolmaküzereenfazla60ayakadaruzatılabilir.
(4)KamugörevlileriyadaAkitTaraflardanbirininmevzuatınagöreöylekabuledilen kimseler,istihdamedildikleriAkitTaraf mevzuatınatabidirler.
Madde 10 Uluslararası Taşımacılık İşletmeleri Personeli
BirAkitTarafınbayrağınıtaşıyanbirgemideistihdamedilenkişi,oAkitTarafın mevzuatına tabiolur.
Başkası namına veya kendi hesabına karayolu, demiryolu, havayolu ile veya uluslararasıyolcuveyamaltaşımacılığıyapanbirişletmeninseyahatedenveyauçuş yapan personelinden olan kişi, bu işletmenin merkezinin kayıtlı olduğu Akit Taraf mevzuatına tabiolur.
Madde 14 Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi
Sağlık sigortası çerçevesinde nakdi ve ayni yardıma hak kazanmak, yardımdan faydalanmayı sürdürmek ve yeniden hak kazanmak amacıyla, her iki Akit Taraf mevzuatı kapsamında elde edilen sigortalılık süreleri çakışmadıkları sürece birleştirilir.
Sigortalılar, yeni geldiği Akit Taraf yetkili kurumuna, sigortalılık sürelerini gösterir bir belge ibraz eder.
Söz konusu belge, sigortalının talebi üzerine, son olarak bağlı bulunduğu Akit Taraf yetkili kurumunca verilir.
YAŞLILIK VE ÖLÜM YARDIMLARI
Madde 23 Sigortalılık Sürelerinin Birleştirilmesi
Akit Taraflardan birinin mevzuatına göre bir yardım hakkının bulunması durumunda; yardım; bu Akit Taraf yetkili kurumu tarafından, yalnızca uyguladığı mevzuat hükümlerine göre dikkate alınacak olan sigortalılık süreleri üzerinden belirlenir.
Akit Taraflardan birinin mevzuatı, bir yardım hakkının kazanılması, sürdürülmesi veya geri kazanılması için, belli sigortalılık sürelerinin tamamlanmış olmasını gerekli kıldığı ve yardım hakkının elde edilmesi için gerekli olan bu koşullar bir Akit Taraf mevzuatına göre sağlanamadığı takdirde; bu Akit Taraf yetkili kurumu, diğer Akit Tarafm mevzuatına göre tamamlanan sigortalılık sürelerini de -bu sürelerin çakışmaması koşulu ile- kendi uyguladığı mevzuat çerçevesinde tamamlanmış gibi kabul eder.
Hesaba katılacak olan sigortalılık süreleri, bu sürelerin uygun olarak tamamlandığı diğer Akit Taraf mevzuatına göre belirlenir.
Türk mevzuatına göre prim veya kesenek ödenmiş sürelerden bir ay 30 gün, bir yıl ise 360 gündür.
Türk mevzuatına göre prim veya kesenek ödenmiş 12 ay ya da 360 günlük süreler Macar mevzuatına göre bir yıl olarak kabul edilir.
Ülkemiz ile Belçika Krallığı arasında 14-16 Ekim 2019 tarihlerinde Brüksel’de yapılan sağlık irtibat kurumları toplantısında, tereddüt edilen hususlar görüşülerek karara bağlanmıştır.
Bu itibarla aşağıda belirtildiği şekilde işlemler yapılacaktır.
1-Tüm formülerler Türkçe-Fransızca ve Türkçe-Flamanca olmak üzere 2 farklı formatta ve üç dilde düzenlenmiş olup, Belçika hastalık kasalarınca düzenlenen formülerlerin Fransızca veya Flamanca düzenlenmesi durumunda bu formülerler kabul edilerek işleme alınacaktır. Kurumumuzca Türkçe-Fransızca formatındaki formülerler kullanılacaktır.
2-5510 sayılı Kanunun;
Ø 4/1-(a) ve (c) bendine tabi Kurum sigortalılarının Belçika’da geçici bulunmaları nedeniyle sağlık yardım belgesi talep etmeleri durumunda, belgeler en fazla ücretli izin süresi kadar (yıl içerisinde toplamda 3 ay),
Ø 4/1-(a) ve (c) Bunların bakmakla yükümlü aile bireyleri ile Kanunun 60 ıncı maddesinin (f) bendi kapsamındakiemekli ve bunların bakmakla yükümlü aile bireyleri için ise her defasında en fazla 3’er aylık,
Ø 4/1-bkapsamındaki sigortalı ile bunların bakmakla yükümlü aile bireylerine talep tarihinden önceki ay dahil olmak üzere Kuruma prim ve prime ilişkin herhangi bir borcu olmaması şartıyla her defasında en fazla 2’şer aylık düzenlenecektir.
3-Sözleşmenin 15 inci maddesi kapsamındaki sigortalıların ikametlerini transfer etmeleri durumundadiğer akit ülkede sağlık yardımlarından faydalanabilmeleri için BE/TR 106 veya TR/BE 106 formüleri düzenlenmesi gerekmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus sigortalının da ikametgahını diğer ülkeye taşımasıdır.
Sigortalı ile birlikte ikamet edilen ülkedeki mevzuat kapsamında tespit edilecek bakmakla yükümlü aile bireylerinin de formülerin aile bireyi alanına yazılması ve onaylandıktan sonra formülerin bir nüshasının ilgili ülke sigorta kurumu/hastalık kasasına gönderilmesi gerekmektedir. Örneğin Türk mevzuatına tabi bir pilot ikametini Belçika’ya aldırıp Belçika’da Türkiye merkezli X havayolu şirketinde çalışır ise bu kişinin primleri ülkemizde ödendiği için talep etmesi durumunda bu kişi için TR/BE 106 formüleri düzenlenecektir.
4-Belçika’ya 6 aydan kısa süreli geçici görevli gidecek Kurum sigortalıları için sadece kendileri adınaTR/BE 111 formüleri, 6 aydan uzun süreli sürekli görevli gidecek sigortalılar için ise kendileri ve talep etmeleri halinde bunların bakmakla yükümlü aile bireyleri adına TR/BE 128 formüleri düzenlenecektir.
5-Sigortalının veya aylık/gelir sahibinin akit ülkede daimi ikamet eden bakmakla yükümlü aile bireyleri içinBE/TR 109 veya TR/BE 109 formüleri düzenlenecektir. Bakmakla yükümlü aile bireyleri ikamet edilen ülke mevzuatına göre belirlenecektir.
6-BE/TR 106 ve BE/TR 109 formülerinden faydalanan bakmakla yükümlü aile bireylerinin Kurumumuz mevzuatına göre bakmakla yükümlü olma sıfatlarını kaybetmeleri durumunda YUPASS’ta sağlık yardım hakları sonlandırılarak, TR/BE 107 formüleri (7 nci maddesi doldurularak) ile ilgili Belçika hastalık kasasından BE/TR 108 sonlandırma formüleri talep edilecektir.
7-BE/TR 121 veya TR/BE 121 ve BE/TR 128 veya TR/BE 128 formüleri ile sağlık yardımlarından faydalananların bakmakla yükümlü aile bireyleri mevzuatına tabi olunan ülke sigorta kurumu tarafınca belirlenecektir.
8-Eski rumuzlu daimi ikamet formülerlerinin süresi bitene veya sonlandırılana kadar kullanılmaya devam edilecektir.
9-BE/TR 114 ve TR/BE 114 formülerleri akit ülkeye, İdari Anlaşmanın 7 nci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre iadeli taahhütlü olarak gönderilecektir. Formülerin akit ülkeye gönderildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde cevap alınmaz ise söz konusu ortez, protez veya sağlık yardımı ilgili kişiye verilecektir.Acil sağlanan ortez, protez veya sağlık yardımından sonra ilgili alanda acil kutucuğu işaretlenerek söz konusu formüler bilgilendirme amacıyla akit ülkeye gönderilecektir.
10-BE/TR 128 ve TR/BE 128 formüleri ile tüm sağlık yardımlarından faydalanan geçici görevliler için01.01.2020 tarihinden itibaren BE/TR 113 ve TR/BE 113 ile BE/TR 114 ve TR/BE 114 formülerleri düzenlenmeyecektir.
11-TR/BE 104-106-107-108-109-111-113-114-121-125-126-128 formülerlerinde değişikler yapılmıştır. Ayrıca, Tedavisine Devam Edilmek Üzere Hastalık ve Analık Durumunda Yardım Hakkı Belgesi adı altında TR/BE 119 rumuzlu formüler ile İdari Rapor adı altında ise TR/BE 215 rumuzlu yeni formülerler oluşturulmuştur. Sözleşmenin 17 nci maddesinin 2 nci fıkrası ile İdari Anlaşmanın 8 inci maddesine göre akit ülkeye tedavi amaçlı gönderilme sadece sigortalıyı kapsadığından, TR/BE 119 formüleri Genel Müdürlüğümüz (Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı) talimatına istinaden sadece sigortalı için düzenlenecektir. Bu formüler bakmakla yükümlü aile bireyleri için düzenlenmeyecektir.
12-Bu Genel yazının 11 nci maddesinde belirtilen formülerler 01.01.2020 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanacak olup bu tarih itibariyle http://net.sgk.intra/wps/myportal/sgkintranet adresinde kurumsal / dokumanlar / yurtdisi / Formulerler altındaki Türkiye Belçika Sosyal Güvenlik Sözleşmesindekullanılan formülerler alanında yayımlanacaktır. Ayrıca, her iki taraftan aylık alanlar hangi ülkede daimi ikamet ediyor iseo ülkede sağlık yardımlarından faydalanmaktadır.
Her iki ülkeden aylık alıp ülkemizde daimi ikamet eden sigortalıların Belçika sigorta kurumunca aylıklarından kesilen sağlık sigorta priminin (ek prim) kesilmemesini isteme ve ikamet edilen tarihten itibaren kesilen primleri var ise söz konusu primleri geri isteme hakkı mevcuttur. Bu hususta Kuruma müracaat eden sigortalılara bilgi verilecektir. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Kanunun 41 inci maddesine göre birden fazla yapılan borçlanma taleplerinde herhangi bir borçlanma talebinden vazgeçilerek, iptali istenen borçlanma tutarı için ödenen tutarın iadesinin talep edilmesi Kanunun 41 inci maddesine göre borçlanma talebinde bulunarak tarafına tebliğ edilen borçlanma tutarı Kanunda belirtilen süresi içerisinde ödeyerek borçlanma talebi geçerli olan sigortalılardan;
Borçlanma süresinin tek tebligatla yapılması ve ödenmesi halinde borçlanmanın tamamı iade edilecek kısmi iade yapılmayacaktır.
Borçlanma süresinin birden fazla yapılan borçlanma talebi ile ödenmesi halinde her bir tebligat için ayrı ayrı iade işlemi yapılacaktır.
Örnek 1- 11.6.2014 tarihinde 20.5.1962 ve 21.11.1969 tarihinde yaptığı doğumlar için doğum borçlanma talebinde bulunarak tarafına 13.6.2015 tarihinde tebliğ edilen borçlanma tutarını 20.6.2015 tarihinde ödeyen, doğum borçlanması geçerli hale gelen sigortalı (A), 10.8.2016 tarihli talebiyle 21.11.1969-21.11.1971 tarihleri arasındaki borçlanma tutarının iade edilmesini talep etmiştir. Bu durumda sigortalı (A)’nın 11.6.2014 tarihli borçlanma talebi ile iki çocuğu için borçlanma tutarı hesaplanarak tek tebligat ile tebliğ edilmiş olduğundan borçlanma tutarının iadesi yapılmayacaktır.
Örnek 2- 1.9.1986-1.3.1988 tarihleri arasında yaptığı askerlik süresini 22.9.2009 tarihinde tamamını ödeyen borçlanması geçerli hale gelen sigortalı (B), 2.5.2016 tarihinde 100 günlük askerlik süresi borçlanma tutarının iade edilmesini talep etmiştir. Borçlanma tek tebligatla yapıldığından talebi kabul edilmeyecek kısmi iade yapılmayacaktır.
Örnek 3- 15.6.2015 tarihinde bir çocuk için, 9.12.2015 tarihinde ikinci çocuk için doğum borçlanma talebinde bulunarak, birinci çocuk için 16.6.2015 tarihinde, ikinci çocuk için 10.12.2015 tarihinde tebliğ edilen borçlanma tutarını Kanunda belirtilen süre içerisinde ödeyerek doğum borçlanması geçerli hale gelen sigortalı (C), 10/5/2016 tarihli talebiyle 9/12/2015 tarihli doğum borçlanma tutarının iadesi talep etmiştir. Bu durumda sigortalı (C)’ nin 9.12.2015 tarihli talebine istinaden ödemiş olduğu borçlanma tutarının iadesi yapılacaktır.