ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE) FAALİYETLERİNDE SİGORTA PRİM DESTEĞİ

Oluşturulma Tarihi: 12/17/2025 10:22 AM    Güncellendi: 12/17/2025 10:22 AM   araştirma ve geliştirme (ar-ge) faaliyetlerinde s

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME (AR-GE)  FAALİYETLERİNDE SİGORTA PRİM DESTEĞİ


Teşvik Kapsamına Giren İşyerleri

1- Teknoloji Merkezi İşletmeleri,

2-  Ar-Ge Merkezleri,

3- Ar-Ge ve yenilik projelerinde faaliyet göstermekle birlikte, söz konusu faaliyetleri kamu kurumu ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya uluslar arası fonlarca desteklenen işletmeler,

4-  Ar-Ge ve yenilik projeleri TÜBİTAK tarafından yürütülen işletmeler,

5- Rekabet öncesi işbirliği projeleri bulunan işletmeler,

6- Tekno girişim sermaye desteği alan işletmeler,

7- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu Kapsamında Ücreti Gelir Vergisinden İstisna Tutulan Personel Çalıştıran İşletmeler

Teşvik Kapsamına Girmeyen İşyerleri

1- Resmi Nitelikteki İşyerleri,    

2- Kapsama Giren İşletmelerin, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Tabi Hizmet ve Yapım İşinin Yürütüldüğü İşyerleri,

Kapsama Giren İşyerlerince Yapılacak Başvurunun Şekli ve Yeri

1- Teknoloji merkezi işletmelerinin TEKMER müdürlüğünden,

2- Ar-Ge ve yenilik projelerinde faaliyet göstermekle birlikte, söz konusu faaliyetleri kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından desteklenen işletmelerin desteği veren kamu kurum veya kuruluşundan ya da kanunla kurulan vakıftan,

3- Ar-Ge ve yenilik projeleri uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen işletmelerin TÜBİTAK’tan,

4- Ar-Ge merkezlerinin ve rekabet öncesi işbirliği projeleri bulunan işletmelerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığından,

5-  Tekno girişim sermaye desteği alan işletmelerin merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden,

6- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran işletmelerin denetimle yükümlü şirketten,

alacakları belge ile işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri gerekmektedir.

Kanunun Yürürlüğe Girdiği Tarihten Önce Başlanılmış Olan Ar-Ge ve Yenilik Projeleri

Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerine ilişkin destek karar yazısı veya proje sözleşmesinin 01.04.2008 tarihinden önce yürürlüğe girmiş olması halinde veya 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki işletmelerin, ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personeli 01.04.2008 tarihinden önce çalıştırmaya başlamış olmaları halinde, söz konusu destekten 01.04.2008 tarihinden itibaren yararlanılabilecektir.


ÖRNEK : İşverenin Ar-Ge Merkezi Belgesini 12.01.2008 tarihinde almış olduğu varsayıldığında, söz konusu işveren, sigorta primi işveren hissesi desteğinden 2008/Nisan ayına ilişkin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesinden başlayarak faydalanabilecektir.

Teşvik Kapsamına Giren Sigortalılar

Ar-Ge Personeli:

Ar-Ge merkezlerinin, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve Tekno girişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerin Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olan araştırmacı ve teknisyenlerinin tamamı ile

Destek Personeli:

Ar-Ge personel sayısının yüzde onunu aşmamak kaydıyla Ar-Ge faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personel,

 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş fiilen çalışan personel

Teşvik Kapsamına Giren Destek Personeli

ÖRNEK : Tekno girişim sermaye desteği alan (C) Anonim Şirketince, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde 150 Ar-Ge personeli, 40 destek personeli ve Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olmadığı gibi Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkisi de bulunmayan 15 personel istihdam edildiği varsayıldığında, anılan işveren tarafından 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesinde 150 Ar-Ge personelinin tamamı ile 150 Ar-Ge personelinin %10’una isabet eden 15 destek personeli bildirebilecek, buna karşın 25 destek personeli ile Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan 15 personel 5746 sayılı Kanun türü seçilmeksizin Kuruma bildirilecektir.

Destek personeli sayısının toplam tam zamanlı Ar-Ge personel sayısının %10’undan fazla olması halinde, sigorta primi işveren hissesi desteğinden, ilgili aydaki brüt ücreti en az olan destek personellerinden dolayı yararlanılabilecektir.

Teşvik Kapsamına Girmeyen Sigortalılar

Ar-Ge personel sayısının yüzde onunu aşan destek personeli

Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olmadığı gibi Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkisi de bulunmayan personel

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinde çalışmakla birlikte, ücretinden gelir vergisi kesilen personel

Kamu personeli ile sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştırılan personel

 Alt işverenler tarafından çalıştırılan sigortalılar

Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ve topluluk sigortasına tabi olanlar

Teşvikten Yararlanma Süresi

Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasından, 31.12.2028 tarihine kadar uygulanmak üzere, kapsama giren her bir sigortalı için en fazla beş yıl süreyle yararlanılması mümkün bulunmaktadır.

ÖRNEK : Ar-Ge personeli olan (A) sigortalısının 23.10.2008 tarihinde, (B) sigortalısının ise 05.09.2009 tarihinde işe alınmış olduğu varsayıldığında, anılan işveren sigorta primi işveren hissesi desteğinden,

(A) sigortalısından dolayı, 22.10.2013,

(B) sigortalısından dolayı, 04.09.2014,

tarihine kadar yararlanabilecektir.

Destekten yararlanılmaya başlanıldığı tarihten sonra çeşitli nedenlerle çalışmaya ara verilmesi veya destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonra işten ayrılıp aynı işe tekrar başlanılması ya da destek kapsamına giren başka bir işyerinde çalışmaya başlanılması durumunda dahi, söz konusu beş yıllık sürenin uygulamasında herhangi bir değişiklik olmayacaktır.

Teşvikten Yararlanma Şartları

Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi,

Kapsama giren sigortalıların işyerinde fiilen çalıştırılması,

Türkiye genelinde, aylık asgari ücretin brüt tutarından fazla muaccel sosyal sigorta ve genel sağlık sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması,

Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Yasal Süresi İçinde Verilmesi

Sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmak üzere, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yapılacak müracaatın, 5746 sayılı Kanun kapsamında düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesinin yasal verilme süresi sona erdikten sonra yapılması halinde, sigorta primi işveren hissesi desteğinden, gerekli şartların sağlanmış olması kaydıyla yasal verilme süresi sona ermemiş ilk aylık prim ve hizmet belgesinden başlanılarak yararlanılabilecektir.

Örnek: Ar-Ge ve yenilik projesi, bir kamu kurumu tarafından desteklenen (A) Limited Şirketinin 5746 sayılı Kanunda aranılan şartların taşındığına ve destekten yararlanmaya hak kazanıldığına ilişkin belgeyi, desteği yapan kamu kurumundan 19.09.2008 tarihinde almış olmasına rağmen, destekten yararlanmak üzere işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 20.11.2008 tarihinde müracaat ettiği varsayıldığında, 2008/Eylül ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin yasal verilme süresi 31.10.2008 tarihinde sona ermiş olacağından, söz konusu işveren, sigorta primi işveren hissesi desteğinden 2008/Ekim ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinden başlayarak yararlanabilecektir.

Borcun Bulunmaması

Destekten yararlanılabilmesi için, işverenin Türkiye genelinde yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının toplamının 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan brüt asgari ücretten fazla olmaması veya fazla olmakla birlikte söz konusu borçların 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş ya da çeşitli Kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış olması, ayrıca yapılandırma veya taksitlendirme işlemlerinin devam ediyor (bozulma şartlarının oluşmamış) olması gerekmektedir.Türkiye genelinde yasal ödeme süresi geçmiş prim ve idari para cezası borcunun bulunup bulunmadığının tespiti sırasında, işverenlerin kendi adına tescil edilmiş işyerleri ile ortak, üst düzey yönetici, işveren vekili ve alt işveren olarak işlem gördüğü işyerlerinden kaynaklanan prim ve idari para cezası borçlarına; işverenin gerçek kişi olması halinde, ayrıca kendi sigortalılığından kaynaklanan (5510/4-1b kapsamındaki) yasal ödeme süresi geçmiş prim borçlarına bakılmaktadır.

Ar-Ge Merkezlerinde Çalıştırılması Gereken Asgari Ar-Ge Personeli

Bir işletmenin Ar-Ge merkezi olabilmesi için, organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan, en az 50 tam zamanlı eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam ediliyor olması gerekmektedir.

Ar-Ge merkezlerinde çalışan tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı; fiilen çalışan Ar-Ge personelinin üçer aylık dönemler itibariyle bulunan toplam çalışma süresinin, 90 güne bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.Tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı = Ar-Ge personelinin üç aylık dönemdeki Ar-Ge faaliyetleri ile ilgili prim ödeme gün sayısı / 90

Ar-Ge Merkezlerinde Çalıştırılması Gereken Asgari Ar-Ge Personeli

ÖRNEK :  Ar-Ge merkezi belgesini almış olan (B) Anonim Şirketinin Ar-Ge merkezinde çalıştırdığı Ar-Ge personelinin, Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak 2008 yılı dördüncü üç aylık dönemdeki prim ödeme gün sayısının;

2008/Ekim ayında; 1.519 gün,

2008/Kasım ayında; 1.426 gün,

2008/Aralık ayında; 1.784 gün,

2008 yılı dördüncü üç aylık dönem itibariyle toplam prim ödeme gün sayısı= 1.519 + 1.426 + 1.784 = 4.729,Tam zaman eşdeğer Ar-Ge personel sayısı =4.729 / 90 = 52,54

Diğer Teşvik Kanunlarından Yararlanan İşverenlerin Ar-Ge Teşvikinden Yararlanmaları

01.03.2011 Öncesi; Diğer teşvik Kanunlarına istinaden işveren hissesi sigorta prim teşviki uygulamasından yararlanmakta olan işverenler, teşvik kapsamına giren sigortalılarından dolayı aynı dönem için ve mükerrer olarak Ar-Ge teşvikinden yararlanmazlar.

01.03.2011 Sonrası; Ar-Ge kapsamına giren bir sigortalı için, işyerinin; - Yasal ödeme süresi geçmiş prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması halinde, öncelikle beş puanlık prim desteğinden, ardından Ar-Ge teşvikinden yararlanılabilir.

Aynı İşverenin Kapsama Giren Birden Fazla İşyerinin Bulunması

Sigorta primi işveren hissesi desteği kapsamına giren işletmelerin Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili birden fazla işyerinin olması durumunda, kapsama giren her bir işyeri için, destekten yararlanmaya hak kazanıldığına ilişkin ilgili kurum, kuruluş veya denetimle görevli şirketten ayrı belge alınacak ve işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne ayrı başvuru yapılacaktır.Kapsama giren işletmelere ait aynı işyerinde birden fazla Ar-Ge merkezinin bulunması durumunda her bir Ar-Ge merkezinde çalıştırılan sigortalılardan dolayı işveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanabilmesi için bu nitelikteki işyerlerindeki her bir Ar-Ge merkezinde dolayı yeni işyeri dosyası tescil edilmek suretiyle ayrı başvuru yapılacaktır.

Kapsama Giren İşletmelerin Devredilmesi

Tamamlanmamış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin veya 4691 sayılı Kanun gereği ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran bir işletmenin devredilmesi durumunda, devralan işletmeler, destekten yararlanmaya hak kazandıklarına ilişkin alacakları belge ile, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri ve gerekli şartları taşımaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabileceklerdir.Tamamlanmış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme işveren hissesi sigorta primi desteğinden yararlanamayacaktır.

Destek Uygulamasının Sona Erdiği Haller

1- Asgari 50 tam zamanlı eş değer Ar-Ge personeli çalıştırma şartının gerçekleşmediği durumlarda,

2- Söz konusu şartın gerçekleştirilmediği vergilendirme dönemi,

3- Ar-Ge ve yenilik projelerinde,

4- Projenin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması halinde Ar-Ge ve yenilik faaliyeti sona ermiş sayılacağından,

5- Projenin sona erdiği/desteğin son bulduğu tarih,

6- KOSGEB teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen projelerin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması halinde Ar-Ge ve yenilik faaliyeti sona ereceğinden,

7- Projenin sona erdiği/desteğin son bulduğu tarih,

8- Rekabet öncesi işbirliği projesi içinde yer alan işletmelerde,

9- Projenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde,

10- Projenin sona erdiği tarih,

11- Proje sözleşmesinin iptal edilmesi halinde ise denetime başlanılan tarih,

itibarıyla uygulanmaz.

Teşvik Kapsamına Girmeyen Sigortalılar

1- Ar-Ge personel sayısının yüzde onunu aşan destek personeli,

2- Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olmadığı gibi Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkisi de bulunmayan personel,

3- Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinde çalışmakla birlikte,

4- Ücretinden gelir vergisi kesilen personel,

5- Kamu personeli ile sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştırılan personel,

6- Alt işverenler tarafından çalıştırılan sigortalılar,

7- Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler

8- Topluluk sigortasına tabi olanlar


ARGE teşviğinde hafta sonu ve resmi tatiller dahil edilir. Aldıkları ücret üzerinden hesaplanır . önce 5510 sayılı teşvikten, sonra şartları sağlaması durumunda ARGE teşviğinden faydalanır.


5 puanlık indirim SPEK üzerinden, kalan % 15,5 işveren hissesi ise asgari ücret üzerinden hesaplanmaktadır.



TEŞVİKLER