5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine göre; genel sağlık sigortası prim oranının işveren hissesine ait kısmından yapılması öngörülen beş (5) puanlık prim indiriminden, anılan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işyeri işverenleri yararlanabileceklerdir.
Bu bağlamda, 6486 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (i) bendi hükümlerinden, özel sektör işyeri işverenlerince yurtdışındaki işyerlerinde çalıştırmak üzere;
1- 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelere götürülen Türk işçilerinden,
2- Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkeler ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelere 5510 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında geçici görevle gönderilen sigortalıların Türkiye’deki sigortalılık statüsüne göre ödenecek sigorta primlerinde sigorta kolları bakımından genel sağlık sigortası primlerinin bulunması halinde, bahse konu işçilerden,
3- Almanya ile yapılan “istisna Akdi” sözleşmesi çerçevesinde Almanya’ya götürülen Türk işçilerinden,
dolayı, anılan Kanunda öngörülen ve bu Genelgede belirtilen şartların sağlanması kaydıyla, genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılacaktır.
Yurtdışında çalıştığı süreler için 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılamayacak, ancak bu sigortalıların çalışmak üzere yurtdışına götürüldüğü/geçici olarak gönderildiği sürelerden dolayı aynı maddenin (i) bendi hükümleri kapsamında genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılacaktır.
Örnek : Hollanda ile Ülkemiz arasında imzalanan sosyal güvenlik sözleşme hükümleri kapsamında, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25 olan (A) Limited şirketi, Türkiye’de mevcut işyerinde çalıştırmakta olduğu (B) sigortalısını Hollanda’da kurulu bulunan işyerinde çalıştırmak üzere geçici görevle göndermesi halinde yurtdışında bulunduğu süreler için ödenmesi gereken genel sağlık sigorta primlerinin işveren hissesinin beş (5) puanlık kısmı Hazinece karşılanacak, ancak bu sigortalıdan dolayı geçici görevle yurtdışında bulunduğu süreler için 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılamayacaktır.
Buna karşın, 1.9.1985 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye - Libya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi ve idari Anlaşması gereğince Libya’da Türk müteahhitleri yanında çalışan Türk işçileri hakkında genel sağlık sigortası primi hariç diğer sigorta kollarına ilişkin yükümlülükler Ülkemizde açılacak olan işyeri dosyası üzerinden yerine getirildiğinden, Libya’ya çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerinden dolayı 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi hükümlerinde öngörülen sigorta primi teşvikinden yararlanılamayacaktır.
Diğer taraftan, Ülkemiz ile diğer ülkeler arasında yapılan sosyal güvenlik sözleşme hükümlerinde, yurtdışına çalışmak üzere gönderilen işçilerin o ülkede çalışabilecekleri süreye ilişkin hükümler de yer almakta olup, genel sağlık sigorta primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden, sosyal güvenlik sözleşmesinde belirtilen süreler dahilinde yararlanılması gerekmektedir.
5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi hükümlerinde, ilave istihdam yönünden herhangi bir düzenleme yer almadığından, gerek Kanun hükmünün yürürlüğe girdiği 1/6/2013 tarihinden önce işe alınan ve sigortalılığı devam eden, gerekse bu tarihten sonra işe alınan sigortalıların tamamından dolayı yararlanılacaktır.
Bu bağlamda, bahse konu sigorta primi teşvikinden yararlanmak üzere 06486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesinin seçilmesi gerekmekte olup, bu belge 1, 4, 5, 6, 13, 20, 21, 29, 30, 32, 33, 35 ve 36 numaralı belge türleri ile birlikte seçilebilecektir.
Buna karşın,
1- Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlardan,
2- Libya’da çalışanlardan,
3- 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerden,
4- Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrencilerden,
5- 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iĢ kaybı tazminatı alanlardan,
6- Harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan,
dolayı, genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu nedenle 2, 7, 12, 14, 19, 22, 23, 24, 25, 28, 31, 34, 37, 39, 41, 42, 43, 44, 45, 90, 91 ve 92 numaralı belge türleri ile 06486 kanun numaralı aylık prim ve hizmet belgesinin seçilmesine sistem tarafından izin verilmeyecektir.
6486 sayılı Kanunun 5 inci maddesi uyarınca, özel sektör işyeri işverenlerince yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen ya da geçici görevle gönderilen 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için ödenmesi gereken genel sağlık sigortası primlerinin prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanan işveren hisselerinin beş (5) puanlık kısmı Hazinece karşılanacaktır.
Örnek: Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2,25 olan (C) Limited şirketi tarafından Ülkemizle sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış olan Irak’a çalışmak üzere (D) Türk işçisinin götürülmesi halinde, bahse konu sigortalı hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacağından, bu sigortalının 2013/Haziran ayına ilişkin prime esas kazanç tutarının 3.000,00 TL olduğu varsayıldığında;
2013/Haziran ayına ilişkin olarak Hazinece karşılanacak olan tutar (genel sağlık sigortası primi İşveren hissesinin beş puan karşılığı tutar) = 3.000,00 TL*5/100 = 150,00 TL,
İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar ise Hazinece karşılanmayan genel sağlık sigortası primi İşveren ve sigortalı hissesi (%2,5+%5) ile kısa vadeli sigorta kolları primi (%2,25) olmak üzere prime esas kazanç tutarı üzerinden toplam %9,5’lik kısma ilişkin sigorta primi ise;
İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar = 3.000,00*9,5/100= 285,00 TL,
olacaktır.
Örnek:1 numaralı örnekteki işyeri işverenince Türkiye’deki işyerinden Hollanda’da kurulu işyerine geçici görevle gönderilen (B) sigortalısına ilişkin sigorta primlerinin tüm sigorta kolları üzerinden Türkiye’den ödendiği varsayıldığında, adı geçen Ülkeye gönderilen (B) sigortalısı için prime esas kazanç tutarı üzerinden genel sağlık sigortası priminin beş puanlık kısmı Hazinece karşılanacak olup, bu sigortalının prime esas kazanç tutarının 2.500,00 TL olduğu varsayıldığında,
Hazinece karşılanacak olan tutar (genel sağlık sigortası primi işveren hissesinin beş puan karşılığı tutar) = 2.500,00 TL*5/100 = 125,00 TL,
İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar ise Hazinece karşılanmayan genel sağlık sigortası primi işveren ve sigortalı hissesi (%2,5+%5), kısa vadeli sigorta kolları primi (%2,25) ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primi (%20) olmak üzere prime esas kazanç tutarı üzerinden toplam %29,5’lik kısma ilişkin sigorta primi ise;
İşveren tarafından ödenmesi gereken tutar = 2,500,00*29,5/100= 737,50 TL, olacaktır.
5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca, genel sağlık sigortası primlerinin beş (5) puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması gerekmektedir. İşverenlerin muaccel borçlarının bulunup bulunmadığı hususu ise, her bir işyeri bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Buna göre, uygulama, işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerleri bazında değil, sigorta prim indiriminden yararlanılacak işyeri bazında yapılacak olup, kapsama giren bir işverenin aynı veya farklı sosyal güvenlik il/merkez müdürlüğünde işlem gören birden fazla işyeri dosyasının bulunması halinde, genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan işyerlerinden dolayı yararlanılabilecek, buna karşın, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunan işyerlerinden dolayı ise, (söz konusu borçlar ödenmediği sürece) bahse konu sigorta prim indiriminden yararlanılamayacaktır.
Genel sağlık sigortası primlerinde beş (5) puanlık prim indiriminden yararlanacak olan işverenin muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması gerekmekle birlikte, söz konusu borçların çeşitli kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış veya 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş olması ve yapılandırma veya taksitlendirme işlemlerinin devam ediyor olması kaydıyla, söz konusu indirimden yararlanılabilecektir.
Süresiz bir teşviktir.
5 puanlık diğer teşvik olan 5510 81/ı ile birlikte uygulanamaz.
İşveren hissesinin GSS payından 5 puan indirim uygulanır.
Sahte sigortalı çalıştıranlar bu teşvikten yararlanamaz.
Sahte sigortalı çalıştırıldığının tespiti durumunda denetim raporunu takip eden aydan itibaren teşvikten yararlanılamaz. Geriye dönük işlem yapılmaz.
Libya’da çalışanlar bu teşvikten yararlanamazlar.
Alım ve yapım işleri yararlanabilir.
Aday, çıraklar yararlanamazlar.