Sigortalı yönünden;
1) 1/3/2011 ila 31/12/2025 tarihleri arasında işe alınmış olması,
2) 18 yaşından büyük olması,
3) İşe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde Kurumumuza verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması,
4) Fiilen çalışması,
İşyeri yönünden;
1) Özel sektör işverenlerine ait olması,
2) Sigortalının, ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,
3) Yasal ödeme süresi geçmiş prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması,
4) Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kurumumuza verilmesi,
5) Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi
Sigortalının 18 yaşından büyük olmasına dair örnekler;
Örnek 1-15/3/2011 tarihinde işe alınan ve 12/1/1989 doğumlu olan sigortalının yaşı;
İşe giriş tarihi: 15 03 2011
Doğum tarihi: 12 01 1989
İşe giriş tarihi itibariyle yaşı: 03 gün 02 ay 22 yıl
Olduğundan, söz konusu sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden, maddede öngörülen diğer Şartların da sağlanmış olması kaydıyla 15/3/2011 tarihinden itibaren yararlanılabilecektir.
1/3/2011 ila 31/12/2023 tarihleri arasında işe alınmış olan sigortalıların işe alındığı tarih itibariyle 18 yaşından küçük olması halinde ise, sigorta primi işveren hissesi desteğinden maddede öngörülen diğer Şartların da sağlanmış olması kaydıyla 18 yaşını doldurdukları tarihten başlanılarak yararlanılabilecektir.
Örnek 2- 25/4/2011 tarihinde işe başlayan ve 20/2/1994 doğumlu olan sigortalının yaşı;
İşe giriş tarihi: 25 04 2011
Doğum tarihi: 20 02 1994
İşe giriş tarihi itibariyle yaşı: 05 gün 02 ay 17 yıl olduğundan,
Söz konusu sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten maddede öngörülen diğer Şartların da sağlanmış olması kaydıyla 20/2/2012 tarihinden itibaren yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, işe alındığı tarih itibariyle yaşı 29 yıl 00 ay 00 gün veya üzerinde olan erkek sigortalılardan dolayı 18 ila 29 yaş arasında olma Şartının sağlanamamış olması nedeniyle 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi ile getirilen sigorta prim desteğinden yararlanılabilmesi için; sigortalının,
1-Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsizler arasından işe alınmış olması
2- işe alındığı tarihten önce veya çalışmakta iken mesleki yeterlik belgesini alması
3-mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitirmesi 4- işe alındığı tarihten önce Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitirmiş olması
5- sahip olduğu öğrenim veya kurs belgelerinde belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınmış ve/veya çalışıyor olması gerekmektedir.
NOT: Son altı ayda BAĞ-KUR’lu olmak 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılmasına engel teşkil etmemektedir.
Diğer taraftan, sigortalıların;
- Aday çırak, çırak veya işletmelerde mesleki eğitim görmesi nedeniyle 7 veya 42 nolu belge türü seçilmek suretiyle
- Meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulması nedeniyle ya da 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılması ve aylık prime esas kazanç tutarının 82. maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmaması nedeniyle 22 veya 43 nolu belge türü seçilmek suretiyle
- Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen kurslara katılmış olması nedeniyle 25 veya 44 nolu belge türü seçilmek suretiyle
Düzenlenmiş aylık prim ve hizmet belgeleri ile Kurumumuza bildirilmiş olması halinde, bu süreler işe giriş tarihinden önceki altı aylık süre içinde Kurumumuza bildirilmiş süreler içinde dikkate alınmayacaktır.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden, kapsama giren sigortalıların fiilen çalıştıkları süreler zarfındaki hak ettikleri ücretlerinden dolayı yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, 4857 sayılı İŞ Kanunu uyarınca hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile yıllık ücretli izinli olunan süreler gibi sigortalılara fiilen çalışılmış gibi ücreti ödenen süreler zarfında hak kazanılan
ücretlerden dolayı da, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi desteğinden yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
Buna karşın, 4857 sayılı Kanunda çalışmış süreler gibi değerlendirilerek ücreti ödenen süreler haricindeki fiilen çalışılmayan (örneğin sigortalıların istirahatli oldukları) sürelere ilişkin işverenlerce ücret ödenmesi halinde bu ücretlerden dolayı anılan maddede öngörülen sigorta prim desteğinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten, maddede aranılan diğer Şartların yanı sıra, sigortalının işe alındığı tarihten önceki aydan başlanarak son altı aylık döneme ilişkin Kurumumuza verilmiş aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak çalıştırılması kaydıyla yararlanılabilecektir.
Ortalama sigortalı sayısı, sigortalının işe başladığı işyerinde işe giriş tarihinden önceki altı ayda Kurumumuza bildirilmiş olan toplam sigortalı sayısının, aynı dönem aralığında Kurumumuza bildirim yapılmış ay sayısına bölünmesi suretiyle bulunacaktır. Sigortalıların, ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespiti sırasında, ortalama sigortalı sayısının küsuratlı çıkması halinde, yarıma kadar kesirler dikkate alınmayacak, yarım ve üzerinde olan kesirler ise tama iblağ edilecektir. Buna göre, ortalama sigortalı sayısının küsurat kısmı 0,01 ila 0,49 arasında ise 0 (sıfır) olarak dikkate alınacak, 0,50 ila 0,99 arasında ise tama iblağ edilecektir.
Örnek 7- 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesine göre sigortalılar yönünden aranılan Şartlara sahip olan (B) sigortalısının, (A) Limitet şirketine ait kırtasiye malzemeleri satışı faaliyet konulu işyerinde 20/3/2011 tarihinde işe alındığı ve bahse konu işyerinin son altı aylık döneminde,
2011/Şubat ayında: 6
2011/Ocak ayında: 3
2010/Aralık ayında: 3
2010/Kasım ayında: 5
2010/Ekim ayında: 5
2010/Eylül ayında: 6
Sigortalı çalıştırılmış olduğu varsayıldığında,
Baz alınan aylardaki toplam sigortalı sayısı: 6 + 3 + 3 + 5 + 5 + 6 = 28
Ortalama sigortalı sayısı: 28 / 6 = 4,6 = 5 olacaktır.
Bu durumda, bahse konu sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten 6 ve üzerinde sigortalının çalıştırıldığı aylarda yararlanılabilecektir.
Örnek - 7 nolu örnekteki işyerinde, 20/3/2011 tarihi itibariyle işe alınan (B) sigortalısı ile birlikte çalışan toplam sigortalı sayısının;
2011/Mart ayında 5 sigortalı
2011/Nisan ayında 6 sigortalı
2011/Haziran ayında 4 sigortalı
2011/Temmuz ayında 7 sigortalı
Olduğu varsayıldığında, anılan sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten ortalama sigortalı sayısının aşıldığı 2011/Nisan ve 2011/Temmuz ayına ilişkin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı yararlanılabilecektir.
Örnek - (A) Anonim şirketince, 2011/Nisan ayında kapsama giren (A) sigortalısının, 2011/Mayıs ayında ise kapsama giren (B) ve (C) sigortalılarının işe alındığı ve söz konusu işyerinde çalışan sigortalı sayısının,
2011/Nisan ayında işe alınan 2011/Mayıs ayında işe alınan
(A) sigortalısı için : (B) ve (C) sigortalısı için:
2011/Mart ayında: 1 2011/Nisan ayında: 2
2011/Şubat ayında: 2 2011/Mart ayında: 1
2011/Ocak ayında: 1 2011/Şubat ayında: 2
2010/Aralık ayında: 2 2011/Ocak ayında: 1
2010/Kasım ayında: 1 2010/Aralık ayında: 2
2010/Ekim ayında: 1 2010/Kasım ayında: 1
Olduğu varsayıldığında,
2011/Nisan ayında işe alınan (A) sigortalısı için dikkate alınacak ortalama sigortalı sayısı; 1 + 2 + 1 + 2 + 1 + 1 = 8
8 / 6 = 1,33 = 1
2011/Mayıs ayında işe alınan (B) ve (C) sigortalısı için dikkate alınacak ortalama sigortalı sayısı; 2 + 1 + 2 + 1 + 2 + 1 = 9
9 / 6 = 1,5 = 2
Olacaktır. Dolayısıyla, söz konusu destekten (A) sigortalısından dolayı bir sigortalıya
İlave olarak çalıştırılması halinde, (B) ve (C) sigortalılarından dolayı ise iki sigortalıya ilave olarak çalıştırılmaları halinde yararlanılabilecektir.
Örnek – Yukarıdaki örnekte işyerinde;
2011/Nisan ayında : (A) ve (D) sigortalılarının
2011/Mayıs ayında : (A), (B) ve (C) sigortalılarının
2011/Haziran ayında : (A), (B), (C) ve (E) sigortalılarının
2011/Temmuz ayında : (A), (C) ve (E) sigortalılarının
2011/Ağustos ayında : (A) ve (C) sigortalılarının
Çalıştırıldığı varsayıldığında,
2011/Nisan ayında, yalnızca (A) sigortalısından dolayı,
2011/Mayıs ayında, (A) sigortalısının yanı sıra (B) ve (C) sigortalılarından yalnızca birinden dolayı,
2011/Haziran ayında, (A), (B) ve (C) sigortalılarından dolayı
2011/Temmuz ayında, (A) ve (C) sigortalılarından dolayı,
2011/Ağustos ayında, yalnızca (A) sigortalısından dolayı, yararlanılabilecektir.
Örnek - 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde aranılan Şartlara sahip bir sigortalının 12/4/2011 tarihinde işe alındığı ve bahse konu işyerinde çalışan sigortalı sayısının,
2011/Mart ayında: Bildirim yapılmamış,
2011/Şubat ayında: 6
2011/Ocak ayında: 5
2010/Aralık ayında: 3
2010/Kasım ayında: 3
2010/Ekim ayında: Bildirim yapılmamış
Şeklinde olduğu varsayıldığında, ortalama sigortalı sayısı,
6 + 5 + 3 + 3 = 17
17 / 4 = 4,25 = 4 olacaktır.
İşyerinin yeni tescil edilmiş olması, gerekse sigortalı çalıştırmaya ara verilmiş olması nedeniyle geriye doğru altı aylık süre içinde sigortalı bildiriminde bulunulmamış olması halinde, sigortalıların, ortalama sigortalı sayısına ilave olup olmadıklarına bakılamayacağından, kapsama giren sigortalıların tamamından dolayı sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilecektir.
Örnek - Gerek ortalama sigortalı sayısının tespitine esas olan altı aylık sürede, gerekse destekten yararlanılacak olan aylarda çalışan sigortalı sayısının tespiti sırasında, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışan sigortalılar ile çeşitli nedenlerle ay içinde çalışması bulunmayan ve ücret ödenmeyen (istirahat veya ücretsiz izin gibi nedenlerle aylık prim ve hizmet belgesinde 0 gün ve 0 kazançlı olarak kayıtlı) sigortalılar da hesaplamaya dahil edilecektir.
NOT: Cari aylara ilişkin primlerin yasal ödeme süresinin sona erdiği tarihi izleyen 15 inci günün sonuna kadar katma değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Katma değer vergisi iade alacağından mahsup suretiyle tahsil edilen primler her ne kadar Kuruma on-line olarak aktarılsa da, söz konusu primlerin off-line olarak müfredat kartlarına aktarılması nedeniyle, bir sonraki aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin gönderilmesi gereken süre içinde bir önceki aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinden dolayı tahakkuk eden ve katma değer vergisi iade alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edilen paraların aktarım işlemleri tamamlanamamaktadır. Bu nedenle, aylık prim ve hizmet belgelerinin 06111 kanun numarası seçilmek suretiyle Kurumumuza gönderilmesi sırasında, bir önceki aya ilişkin primlerin ödenip ödenmediği sorgulanamamaktadır.
Bu bağlamda, önceki aylardan kaynaklanan prim, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan işverenlerin bir önceki aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinden kaynaklanan prim borçlarını ödememiş olmaları halinde, e-Sigorta kanalıyla aylık prim ve hizmet belgelerinin 06111 kanun numarası seçilmek suretiyle gönderilmesine sistem tarafından izin verilse de, yasal ödeme süresi geçmiş prim borçlarının bulunması nedeniyle, söz konusu borçlarını ödemeden 06111 kanun numarasını seçmemeleri gerekmektedir.
Öte yandan, yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçları bulunmakla birlikte, söz konusu borçları çeşitli kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış veya 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş olan işverenler, yapılandırma veya taksitlendirme işlemlerinin devam ediyor olması ve yapılandırma veya taksitlendirme kapsamına girmeyen başka borçlarının bulunmaması kaydıyla söz konusu destekten yararlanabileceklerdir.
NOT: Takip eden ayın/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23 üne, resmi nitelikte olması halinde ise 7‟sine kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş kabul edileceği öngörülmüştür.
1) Mesleki yeterlilik belgesi sahibi olup belgede belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınan ve/veya çalıştırılan, ancak Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olmayanlardan dolayı, kırk sekiz ay süreyle,
2) Mesleki yeterlilik belgesi sahibi olup belgede belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınan ve/veya çalıştırılan ve ayrıca Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olanlardan dolayı, elli dört ay süreyle,
3) Mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitirip belgede belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınan ve/veya çalıştırılan, ancak Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olmayanlardan dolayı, otuz altı ay süreyle,
4) Mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitirip mesleği ile ilgili alanda çalıştırılan ve Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olanlardan dolayı, kırk iki ay süreyle,
5) Mesleki yeterlilik belgesi sahibi olmayan, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitirmeyen ve Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz de olmayanlardan dolayı, yirmi dört ay süreyle,
6) Mesleki yeterlilik belgesi sahibi olmayan, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitirmeyen, ancak Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olanlardan dolayı, otuz ay süreyle,
Yararlanılabilecektir.
1) Mesleki yeterlik belgesi sahibi veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitiren ve belgede belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınan ve/veya çalıştırılan, ancak Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olmayanlardan dolayı, yirmi dört ay süreyle,
2) Mesleki yeterlik belgesi sahibi veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kursunu bitiren, Mesleği ile ilgili alanda çalıştırılan ve Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olanlardan dolayı, otuz ay süreyle,
3) Mesleki yeterlik belgesi almamış veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca işgücü yetiştirme kursunu bitirmemiş, ancak Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsiz olanlardan dolayı ALTI AY SÜREYLE, yararlanılabilecektir.
NOT: 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden, 1/3/2011 ila 31/12/2023 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınan ve işe alındığı tarih itibariyle mesleki yeterlik belgesi sahibi olmayan, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitirmemiş olan ancak bu Şekilde işe alındıktan sonra çalışmakta iken mesleki yeterlik belgesi alan veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitiren sigortalılardan dolayı oniksi ay daha fazla süreyle yararlanılabilecektir.
4 (a) kapsamında çalışmakta iken mesleki yeterlilik belgesini alanlar veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitirenler yönünden söz konusu destekten yararlanılabilmesi için erkek sigortalının işe alındığı tarihte 29 yaşından büyük olup olmadığı üzerinde durulmayacaktır.
Yine, söz konusu destekten yararlanılabilmesi için sigortalıların 1/3/2011 ila 31/12/2023 tarihleri arasında işe alınmış olmaları gerektiğinden, 1/3/2011 tarihinden önce işe alınmış olan sigortalılar mesleki yeterlik belgesini veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi 1/3/2011 ila 31/12/2020 tarihleri arasında almış/bitirmiş olsalar dahi, bahse konu sigortalılardan dolayı, söz konusu destekten yararlanılması mümkün olamayacaktır.
Örnek 1- 24/7/2009 tarihinde özel nitelikte bir işyerine “döküm teknisyeni” olarak işe alınmış olan (A) sigortalısının, çalışmakta iken mesleki ve teknik eğitim veren yükseköğretimden 25/8/2011 tarihinde “döküm teknikeri” olarak mezun olduğu varsayıldığında, anılan sigortalının 1/3/2011 tarihinden önce işe alınmış olması nedeniyle, söz konusu sigortalıdan dolayı bahse konu mezuniyetinden bahisle sigorta prim desteğinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
4 (a) kapsamında çalışmakta iken mesleki yeterlilik belgesi alanlar ile mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitirenlerden dolayı sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için, söz konusu sigortalıların bu belgelerde belirtilen mesleklerde ya da alanlarda çalıştırılmaları gerekmektedir.
Örnek 2- 17/4/2011 tarihinde özel nitelikte bir işyerine “bayan kuaförü” olarak işe alınan (A) sigortalısının çalışmakta iken mesleki ve teknik eğitim veren bir orta öğretim okulundan 18/6/2011 tarihinde “bayan kuaförü ” olarak mezun olduğu varsayıldığında, söz konusu sigortalıdan dolayı eğitim gördüğü mesleğinde çalıştırılması nedeniyle anılan maddede öngörülen destekten yararlanılabilecektir.
Çalışmakta iken, farklı bir meslekle ilgili mesleki yeterlilik belgesi alan veya farklı bir meslekle ilgili mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitiren bir sigortalının, işyerinde mesleği ile ilgili alanda çalıştırılmaması halinde, her ne kadar söz konusu belgesini çalışırken almış olsa da, mesleği ile ilgili alanda çalıştırılmaması nedeniyle, bahse konu sigortalılardan dolayı sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 3- 14/3/2011 tarihinde özel nitelikteki bir işyerine “Şoför” olarak işe alınan Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsizlerden olmayan 35 yaşındaki erkek sigortalının çalışmakta iken mesleki ve teknik eğitim veren bir yükseköğretim okulundan 25/7/2011 tarihinde “elektrik teknisyeni” olarak mezun olduğu, ancak söz konusu işyerinde “Şoför” olarak çalıştırılmaya devam edildiği varsayıldığında, anılan sigortalıdan dolayı eğitim gördüğü mesleğinde çalıştırılmaması nedeniyle bahse konu destekten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Buna karşın, çalışmakta iken yaptığı işten farklı bir meslekle ilgili mesleki yeterlilik belgesi alan veya farklı bir meslekle ilgili mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi bitiren bir sigortalının, aynı işyerinde mesleği ile ilgili işte çalıştırılmaya başlanılması halinde söz konusu destekten yararlanılması mümkün olabilecektir.
Örnek 4- 10/5/2011 tarihinde özel nitelikteki bir işyerine “santral operatörü” olarak işe alınan Türkiye İŞ Kurumuna kayıtlı işsizlerden olmayan 32 yaşındaki erkek sigortalının çalışmakta iken mesleki ve teknik eğitim veren yükseköğretimden 17/8/2012 tarihinde “muhasebe meslek elemanı” olarak mezun olduğu ve 24/10/2012 tarihinden itibaren aynı işyerinde “ön muhasebeci” olarak çalıştırılmaya başlanıldığı varsayıldığında, söz konusu sigortalıdan dolayı 24/10/2012 tarihinden itibaren sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilecektir.
Örnek 5- 27/4/2011 tarihinde özel nitelikteki bir işyerine “matbaa işçisi” olarak işe alınan 26 yaşındaki (B) sigortalısından dolayı 18-29 yaş aralığında olması ve gerekli diğer Şartları sağlaması nedeniyle geçici 10 uncu maddede öngörülen destekten 24 ay süreyle yararlanmaya hak kazanılmış iken, söz konusu sigortalının çalışmakta iken 15/6/2012 tarihinde mesleki ve teknik eğitim veren yükseköğretim okulundan “matbaacılık teknikeri” olarak mezun olduğu varsayıldığında, anılan sigortalıdan dolayı sigorta prim desteğinden 12 ay süreyle daha yararlanılabilecektir. Bu durumda söz konusu sigortalıdan dolayı destekten yararlanma süresi 27/4/2011 tarihinde başlayıp 26/4/2014 tarihinde sona erecektir.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, bahse konu destekten her bir sigortalı için yalnızca bir defa yararlanılabilecektir. Bu bağlamda, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılmış olan bir sigortalının destekten yararlanma süresini tamamladıktan sonra veya destekten yararlanma süresi sona ermeden işsiz kalması halinde, sonradan işe girdiği işyeri işverenince 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılması mümkün olamayacaktır. Aynı veya farklı bir işyerinde yeniden çalışmaya başlasa dahi, anılan sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılması mümkün olamayacaktır.
Buna karşın, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin ikinci fıkranın (a) bendi kapsamında destekten yararlanılan sigortalıların, destek süreleri tamamlanmadan işsiz kalmaları halinde, yeni bir mesleki yeterlilik belgesini veya teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi ya da Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen iş gücü yetiştirme kursunu işsiz oldukları bu süre içinde temin etmeleri ve aynı bent kapsamında yeniden işe alınmaları durumunda, bu sigortalılardan dolayı destekten yeniden yararlanılabilecektir. Ancak, bu durumda ilk yararlanma süresi, ikincisinden düşülecek ve toplam yararlanma süresi en son yararlanılan destek için maddede öngörülen süreyi aşamayacaktır.
Kapsama Giren Sigortalılardan Dolayı Destekten Yararlanma Süresi İçinde;
İşyerinin yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası ve idari para cezası ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunduğu veya aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi dışında verildiği aylardan dolayı,
Sigortalının ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılmadığı aylardan dolayı, Yararlanılması mümkün bulunmadığı gibi, destekten yararlanılamamış olan bu süreler için yararlanma süresinin ötelenmesi gibi bir durum da söz konusu değildir.
Yine kapsama giren ancak işe alındığı tarih itibariyle 18 yaşından küçük olması nedeniyle söz konusu destekten 18 yaşına girdikleri tarihten önce yararlanılamamış olan sigortalılar için, işe alındıkları tarih ile 18 yaşını doldurdukları tarih arasında geçen süre destekten yararlanma süresine ilave edilmeyecektir.
Öte yandan, sigortalının işe girdiği tarih itibariyle 18 yaşından küçük olması halinde, söz konusu destekten 18 yaşından gün alındığı tarihten itibaren yararlanılabileceğinden, işverenlerce yapılacak olan veri girişlerinin ardından teşvikten yararlanılacak olan dönemler sistem üzerinde gösterilecektir.
Örnek 4- 25/4/2011 tarihinde işe başlayan ve 20/2/1994 doğumlu olan sigortalının işe giriş tarihi itibariyle yaşı, 05 gün 02 ay 17 yıl olduğundan, söz konusu sigortalıdan dolayı 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten maddede öngörülen diğer Şartların da sağlanmış olması kaydıyla 20/2/2012 tarihinden itibaren yararlanılabilecektir. Bahse konu sigortalının mesleki yeterlik belgesi sahibi olmadığı ve mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yükseköğretimi veya Türkiye İŞ Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını da bitirmemiş olduğu varsayıldığında, sistem üzerinde gerekli tanımlamanın yapılmasının ardından teşvikten yararlanılacak olan süre 2012/2 ila 2013/4 olarak işverenlere gösterilecektir. Ancak bu durumda, 2013/4 üncü aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin
20 gün üzerinden 06111 kanun numarası seçilerek
10 gün üzerinden 05510 sayılı kanun numarası seçilerek Tanzim edilmesi gerekmektedir.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi kapsamına giren bir sigortalı için öncelikle 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden, ardından 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılacaktır. (5510+6111) Ancak, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılması sırasında, 5510 sayılı Kanunda öngörülen destekten yararlanılmış olan 5 puanlık kısım düşülerek, kalan işveren hissesi üzerinden tahakkuk eden primlerden dolayı yararlanılacaktır.
1. Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ( Emekliler bu teşvikten faydalanamaz)
2. Stajyer çırak, çırak ve öğrenciler
3. Harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi olanlar
4. Yalnızca işsizlik sigortasına tabi olanlar
5. Yurt dışında çalışanlar
6. Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular
7. Türkiye İŞ Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler ve iş kaybı tazminatı alanlar hakkında uygulanmaz.
Dolayısıyla, 06111 kanun numarası, özel nitelikteki işyeri işverenlerince, 2-7- 12-14-19-20-21-22-23-25-28-41-42-43-44-90-91-92 no.lu belge türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgeleri için seçilemeyecektir.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden alt işverenlerce çalıştırılan ve kapsama giren sigortalılardan dolayı da yararlanılabilecektir. Ancak, kapsama giren sigortalılardan dolayı söz konusu destekten yararlanabilmek için,
Asıl işverenin, hem kendi çalıştırmış olduğu sigortalılardan hem de alt işverenlerin çalıştırmış olduğu sigortalılardan kaynaklanan; her bir alt işverenin ise yalnızca kendi çalıştırmış olduğu sigortalılardan kaynaklanan yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması,
Gerek asıl işverence, gerekse alt işverenlerce çalıştırılan sigortalı sayısının ortalama sigortalı sayısının üzerinde olması, gerekmektedir.
Buna karşın, alt işverenler yalnızca kendi çalıştırmış oldukları sigortalılara ilişkin borçlardan sorumlu tutulabileceğinden, asıl işverenin veya diğer bir alt işverenin Kuruma yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmasına rağmen, kendi alt işverenliğinden kaynaklanan muaccel borçlarının bulunmaması halinde söz konusu destekten yararlanabilecektir.
Örnek 1- Kapsama giren (E) sigortalısının 25/4/2011 tarihinde işe alındığı ve söz konusu işyerinde (A) Limited Şirketi ile (A) ve (B) alt işvereni tarafından, 2010/Ekim, Kasım, Aralık, 2011/Ocak, şubat, Mart aylarında Kuruma bildirilmiş sigortalı sayısının ve aynı dönemlere ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ay sayısının aşağıda belirtildiği şekilde olduğu varsayıldığında, Kuruma bildirim yapılmış sigortalı sayısı Aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ay sayısı
Asıl işveren : 38 6
(B) Alt işvereni : 16 5
(C) Alt işvereni : 25 2
Toplam 79
Söz konusu sigortalı 79 / 6 = 13 sigortalıya ilave olarak çalıştırıldığı takdirde bahse konu destekten yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, gerek asıl işverence, gerekse alt işverenlerce aylık prim ve hizmet belgelerinin 06111 kanun numarası seçilmek suretiyle Kuruma gönderilmesine rağmen, asıl işveren veya alt işverenlerden biri tarafından kendilerince ödenmesi gereken sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmemesi halinde, sigorta primlerini süresi içinde ödeyen asıl işveren veya alt işveren ilgili ayda söz konusu destekten yararlanacak, buna karın primlerini süresi içinde ödemeyen asıl işveren veya alt işveren ise yararlanamayacaktır.
4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
Bu Kanunun geçici 10 uncu maddesi ile sağlanan sigorta primi desteğinden maddenin yayımlandığı ay ve öncesine ilişkin olmak üzere ortalama sigortalı sayısının yanlış hesaplanması sebebiyle yersiz yararlandığı tespit edilen işverenlerin yersiz yararlanılan teşvik tutarlarına ilişkin 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sigorta primi teşvikinden yersiz yararlandığı tespit edilip tahsil edilen primlere ait gecikme cezası ve gecikme zamları iade ve mahsup edilmez.
4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında, 5510 sayılı Kanun uyarınca yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı sigortalıları Kuruma bildirmediği tespit edilen işverenler hakkında, bahse konu sigorta prim desteğinin bir yıl süreyle uygulanmayacağı öngörülmüştür.
Buna göre, çalıştırılan sigortalıların Kuruma bildirilmediğinin tespit edilmesi halinde, tutanağın düzenlendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, bir yıl süreyle 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılamayacaktır.
4447 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alıp ondan fazla çalışanı bulunan ve üç yıl içinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmeyen işyerlerinde çalışanların işsizlik sigortası işveren payı teşvik olarak bir sonraki takvim yılından geçerli olmak üzere ve üç yıl süreyle %1 olarak alınır. Ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmesi halinde takip eden aydan itibaren bu teşvik uygulamasına son verilir. İşverenler bu fıkrada öngörülen şartları tekrar sağlamaları ve talepleri halinde bu teşvikten yeniden yararlanır. Türkiye genelinde birden fazla tescilli çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri bulunan işverenin 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalıştırılan toplam çalışan sayısı esas alınır.
Bu maddeye göre teşvikten yararlanan işverenlerden birinci fıkrada belirtilen iş kazalarını bildirmeyenler, iş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren yararlandıkları primleri yasal faizi ile birlikte geri öderler ve bu teşvikten beş yıl süre ile yasaklanırlar. Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde, şirket ortaklarının tamamı hakkında; sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.