4447 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinde öngörülen sigorta primi desteğinden yararlanılabilmesi için, sigortalının ve işyerinin gerekli şartları sağlıyor olması gerekir,
1) Sigortalı yönünden;
a) 31/12/2018 tarihine kadar başlatılan işbaşı eğitim programını tamamlamış olması ve işbaşı eğitim programının bitimini müteakip en geç üç ay içinde işe alınması,
b) 23/4/2015 tarihi ve sonrasında işe alınmış olması,
c) 18 yaşından büyük, 29 yaşından küçük olması,
d) Tamamladığı işbaşı eğitim programına ilişkin meslek alanında işe alınması,
2) İşyeri yönünden;
a) Özel sektör işverenine ait olması,
b) Sigortalının işe alındığı takvim yılından bir önceki takvim yılında işyerinden kuruma bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak çalıştırılması,
c) Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmesi,
d) Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi,
e) Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması.
f) Çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması, (Kayıtdışı işçi çalıştırmaması) şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Sigortalının 31/12/2018 tarihine kadar başlatılan işbaşı eğitim programını tamamlamış olması ve işbaşı eğitim programının bitimini müteakip en geç üç ay içinde işe alınması
4447 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesinde yer alan sigorta primi desteğinden yararlanılabilmesi için sigortalının, Türkiye İş Kurumu’nca 31/12/2018 tarihine kadar başlatılan işbaşı eğitim programlarından birini tamamlamış olması gerekmektedir. Başka bir ifade ile Türkiye İş Kurumu’nca 1/1/2017 tarihi ve sonrasında başlatılan işbaşı eğitim programını tamamlayan sigortalılar yönünden bu destekten yararlanılmasına imkan bulunmamaktadır.
Ayrıca, 31/12/2018 tarihine kadar başlatılan işbaşı eğitim programını tamamlayan sigortalının, işbaşı eğitim programının bitimini müteakip en geç üç ay içinde, eğitim programını tamamladığı meslek alanında 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınması gerekmekte olup, bahse konu üç aylık süre geçirildikten sonra işe alman sigortalılardan dolayı söz konusu destekten yararlanılamayacaktır.
Diğer taraftan, anılan madde hükmünün yürürlüğe girdiği 23/4/2015 tarihinden önce başlayan işbaşı eğitim programını tamamlayan sigortalıların, bahse konu programın bitimini müteakip üç aylık süre içinde olmak kaydıyla 23/4/2015 tarihi veya sonrasında işe alınması halinde, kanunda öngörülen diğer şartların da sağlanması koşuluyla bu destekten yararlanılabilecektir.
Buna karşın, Türkiye İş Kurumu’nca düzenlenen ve 22/1/2015 tarihi ve öncesinde tamamlanan herhangi bir işbaşı eğitim programına katılan sigortalılar yönünden ise Kanunda öngörülen üç aylık süre, Kanunun yürürlüğe girdiği 23/4/2015 tarihinden önce dolmuş olacağından, bu sigortalılardan dolayı söz konusu destekten yararlanılmasına imkan bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, bahse konu üç aylık sürenin bitim tarihinin hafta tatili ya da resmi tatile rastlaması halinde, hafta tatili ya da resmi tatilin bitimini takip eden ilk iş günü içerisinde işe alman sigortalılardan dolayı da bahse konu destekten yararlanılması mümkün bulunmakladır.
Ayrıca, sigortalının işbaşı eğitim programını tamamladığı tarihten itibaren üç aylık süre içerisinde gerek işbaşı eğitim programına katıldığı işyeri işverenince gerekse diğer bir işyeri işverenince işbaşı eğitim programını tamamladığı meslek alanında işe alınması halinde Kanunda öngörülen diğer şartların da sağlanmış olması kaydıyla bahse konu destekten yararlanılmasına imkan bulunmaktadır.
“18 yaşından büyük, 29 yaşından küçük olanlardan Türkiye İş Kurumu tarafından 31/12/2018 tarihine kadar başlatılan işbaşı eğitim programlarını tamamlayanların;
a) Programın bitimini müteakip en geç üç ay içinde programı tamamladıkları meslek alanında özel sektör işverenleri tarafından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işe alınması ve
b) İşe alındıkları yıldan bir önceki takvim yılında işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olması kaydıyla, işe alındıkları işyerinin imalat sanayi sektöründe faaliyet göstermesi halinde 42 ay, diğer sektörlerde ise 30 ay süre ile 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uygulandıktan sonra kalan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait oranına göre ve aynı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan tutar Fondan karşılanır.
30/06/2015 tarihine kadar başlayan işbaşı eğitim programlarının katılımcıları için bu fıkradaki süreler 6 ay artırımlı uygulanır.” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu uygulamaya yönelik usul ve esaslar Kurumumuz www.sgk.gov.tr internet adresinde yayımlanan 5/1/2016 tarihli, 2016/1 sayılı Genelge ile belirlenmiştir. Diğer taraftan, sigorta primi desteğinden yararlanılması amacıyla kapsamda olan sigortalılar için e-Bildirge sisteminde yer alan “İşbaşı Eğitim Teşvik Yönetimi” menüsünden tanımlama yapılması gerekmektedir.
4447 sayılı kanunun geçici 15. Maddesinde öngörülen sigorta primi desteğine ilişkin E-bildirge ekran görüntüleri aşağıdaki gibidir.
1.ADIM :
2.ADIM :
3. ADIM :
4.ADIM :
5. ADIM :
Kuruma kayıtlı işsizler arasından
1/1/2018 ila 31/12/2022 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince 4 (a) bendi kapsamında işe alınanların;
İşe girdikleri aydan önceki üç aylık sürede toplam on günden fazla 4 (a) ve 4 (c) bentleri kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiş olmaları ve isteğe bağlı sigortalılık hariç 4 (b) bendi kapsamında sigortalı olmamaları,
İşe alındıkları yıldan bir önceki takvim yılında işe alındıkları işyerinden bildirilen aylık prim ve hizmet belgelerindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları kaydıyla,
İşyerinin imalat veya bilişim sektöründe faaliyet göstermesi halinde ilgili döneme ait günlük brüt asgarî ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere,
Sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında;
İşyerinin diğer sektörlerde faaliyet göstermesi halinde sigortalının 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında, her ay bu işverenlerin SGK’ya ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim desteği sağlanır ve destek tutarı Fondan karşılanır.
Bu maddeyle sağlanan prim desteği 2022 yılı Aralık ayı/dönemi aşılmamak üzere, destek kapsamına giren sigortalılar için 12 ay süreyle uygulanır.
Ancak bu süre; işe giriş tarihi itibarıyla 18 yaşından büyük kadın, 18 yaşından büyük 25 yaşından küçük erkek sigortalılar ile Kuruma engelli olarak kayıtlı sigortalılar için 18 ay olarak uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen bilişim sektöründe destekten yararlanacak işyerlerini, NACE Rev.2 Ekonomik Faaliyet Sınıflamasında belirtilen işkolları arasından belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
İşyeri ile ilgili aylık prim ve hizmet belgelerinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içerisinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi ve Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması durumlarında bu maddede belirtilendestekten yararlanılamaz.
Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183/48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükmünden yararlandırılır.
Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi Fon katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan işyerlerinden Fon tarafından karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır.
Mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen işyerleri hakkında, 5510 sayılı Kanunun ek 14 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.
Bu maddede belirtilen şartların sağlanması kaydıyla ikinci fıkrada belirtilen yararlanma süresini aşmamak üzere, destekten yararlanılmış olan sigortalının destek süresini tamamlamadan işten ayrılıp yeniden işe başlaması halinde, söz konusu sigortalıdan dolayı yeniden işe başladığı tarihteki durumu dikkate alınarak ikinci fıkrada belirtilen sürelerden kalan süre kadar bu destekten yararlanmaya devam edilir.
Bu madde kapsamında Fon tarafından işverene sağlanan, sigortalı hissesine karşılık gelen destek tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez.
Bu madde hükümleri; 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 2886 sayılı Kanuna, 4734 sayılı Kanuna ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurtdışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.
1/1/2018 ila 31/12/2022 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun kapsamına alınan işyerleri ve daha önce tescil edildiği halde ortalama sigortalı sayısının hesaplandığı yılda sigortalı çalıştırılmaması nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar prim hizmet beyannamesi vermeyen işyerleri, bu maddede belirtilen şartlar sağlanmak kaydıyla, 1/1/2018 tarihinden sonra ilk defa sigortalı bildiriminde bulunulan ayı takip eden üçüncü aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden itibaren bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre kadar bu destekten yararlandırılır.
Bu madde kapsamında destekten yersiz yararlanıldığının tespiti halinde, yararlanılan destek tutarı işverenden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.
Bu maddeyle sağlanan teşvikten yararlanmakta olan işverenler, bu teşvikten yararlanılan ayda aynı sigortalı için diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz.