5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 66 – 10/6/2003 (dahil) tarihi ile 13/5/2014 tarihi arasında kömür ve linyit madenlerinin yer altı işlerinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölen sigortalının; genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin her türlü borçları terkin edilir ve ölüm tarihinde sigortalıya ilişkin şartlar aranmaksızın hak sahiplerine aylık bağlanır. Bu şekilde bağlanan aylıklara ilişkin primlerin eksik olan kısmı Maliye Bakanlığınca Kuruma ödenir.
Gelir ve aylıkların hesaplanması ile hak sahiplerine paylaştırılmasında sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte olan Kanun hükümleri esas alınır.
Birinci fıkra kapsamında olan ve 2008 Ekim ayı başından önce ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından artan hisse bulunması halinde ana ve babaya 506 sayılı Kanunun mülga maddelerindeki, bu tarihten sonra ölen sigortalının ana ve babasına ise Kanunun 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranmaksızın gelir ve aylık bağlanır.
Bu madde kapsamında yazılı istekte bulunan hak sahiplerinin gelir ve aylıkları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından başlatılır ve bağlanan gelir ve aylıklar için geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığınca müştereken tespit edilir.
· Hem vazife malullüğü hem de malullük aylığına hak kazanan vatandaş yüksek olanı alabilmektedir. ( Aylıklar eşit ise sadece vazife malullüğü aylığı ödenir.)
· Yaşlılık ve sürekli iş göremezlik aylığı hak edişi mevcut ise, yüksek olanın tamamı düşük olanın yarısı vatandaşın tarafına ödenmektedir.
· Anne ve babadan ayrı ayrı hak sahipliği olan çocuklara ödenmesi gereken tutar, yüksek olanın tamamı düşük olanın yarısı olarak ödenmektedir.
· Birden fazla çocuğundan aylığa hak kazanan ana ve babaya en fazla ödemeye imkan veren ilk iki dosyadan yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı bağlanacaktır.
· Hem eş hem de anne-babadan aylığa hak kazananlarda tercih ettiği maaşı alabilirler.
· Sürekli iş göremezlik geliri ile iş kazasından dolayı ölüm geliri alanlar, iki aylığın tamamını almaya hak kazanırlar.
· Anne-babadan aylık alınıyorsa ve kendisinin sürekli iş göremezlik geliri varsa yüksek olanın tamamı düşük olanın yarısı bağlanır.
· 5510 sayılı kanun öncesinde anne Bağ kur, baba SSK dan aylık alırsa iki aylığın tamamını alabilir.
· Sigortalıya hem malullük aylığı hem de eşinden dolayı ölüm geliri birleşmesi halinde yüksek olan tamdan, az olan yarımdan ödenir.
· Sigortalıya hem yaşlılık aylığı hem de sürekli iş göremezlik geliri birleşmesi halinde bunlardan yüksek olan yaşlılık aylığı tamdan, az olan iş göremezlik geliri yarımdan ödenir.
· Eşinden ölüm aylığına, babasından da ölüm gelirine hak kazanan hak sahibine, yüksek olan tamdan, az olan ölüm geliri ise yarımdan ödenir.
15.10.2008 ÖNCESİ EMEKLİ SANDIĞINDA GÖREVİNE BAŞLAYANLAR İLE ALAKALI MEVZUAT (5434 SAYILI KANUN )
· 15.10.2008 tarihinden önce emekli olanlar 5434 Sayılı Kanuna göre yapılır.
· Emekli aylığın bağlanabilmesi için bayanlarda 25 yıl hizmet 58 yaş, erkeklerde 25 yıl hizmet 60 yaş olarak geçmektedir.
· 08.09.1999 Tarihinden önceki devlet memuru olanlar 5434 Sayılı Kanun Geçici 205. Maddesi yaş şartlarına tabidir.
· 08.09.1999’dan önce göreve başlayan bayanların emeklilik hizmet süresi 20 yıldır. Erkekler için hizmet süresi ise 25 yıldır. Bu tarihten önce göreve başlayanların olanlar 5434 Sayılı Kanunun Geçici 205. Maddesinden yaşının kontrolü sağlanabilir.
· 15 Yıl hizmet ve 61 yaşını dolduran bayan-erkek memurlar ister görevli olsun, ister görevinden ayrılsın, müracaat etmeleri halinde kendilerine emekli aylığı bağlanır.
· Devlet memuru 65 yaşına kadar çalışabilir, 65 yaşını doldurmuş ise kurumu tarafından yaş haddinden emekliye sevk edilmesi gerekir.
· Sicilen emeklilikte bay ve bayanda 25 yıl hizmet şartı bulunmaktadır. 08.09.1999 Tarihinden önce göreve başlamış bay ve bayan için 25 yıl hizmet süresi olması ve 5434 Sayılı Kanun Geçici 205. Maddesindeki yaş şartını doldurmuş olmaları gerekir.
· Fiili hizmet zammına müstehak olanlar 8.9.1999 öncesi göreve girenler için müstehak oldukları fiili hizmet zammı tamamı emekli aylığı bağlanması içim hesap edilen yaştan indirilir. 8.9.1999 dan sonra göreve başlayanlar için almış oldukları fiili hizmet süresi yarısı, azami 3 yıl emekli aylığı bağlanması için hesap edilen yaştan indirilir.
· 5434 Sayılı Kanun, 39 Maddesine göre; İlk göreve atanırken engelli kadrosundan atamaları yapılanlar 15 yıl hizmetini doldurmaları ve istekleri halinde kendilerine emekli aylığı bağlanır.
· Kişi engelli kadrosunda atanmamışsa, görevden önceki engelli raporu istenir. Sağlık kurulu onaylarsa 15 yıl hizmetinden emekli aylığı bağlanır.
· Görevini yapamaz çalışamaz durumda olan vatandaşın rapor alması durumunda, 10 yıl hizmeti varsa alınan rapor, sağlık kuruluna gönderilir. Kurul raporu değerlendirir. Kurul kişinin görevini yapamayacağını raporlar ise malulen emekli olur.
· Hizmeti 5-10 yıl arasında ise kişi bir başkasının bakımına muhtaç derecede malul ise 15 yıl çalışmış gibi malul aylığı bağlanır.
· Kişi görevini yaparken o görevinden dolayı malul duruma düşmüşse buna vazife malulü denir.
· Polis memuru 55 yaşını doldurduktan sonra yaş haddinden emekli olur.
· 15.10.2008’den önce devlet memuru olmuş kişinin vefat etmesi halinde , eşine aylık bağlanabilmesi için, vefat eden kişinin 10 yıl hizmeti olması gerekir.
· Eğer vefat eden kişinin 9 yıl hizmeti varsa, aylık bağlanacak eş başkasının bakımına muhtaç durumda ise aylık bağlanır.
· Vefat eden kişinin 10 yıl hizmeti varsa eşine %50, 2 çocuğuna %25 / %25 oranında aylık bağlanır.
· Erkek yetim 25 yaşını doldurduktan sonra bakıma muhtaç olduğuna dair malul rapor olursa aylığı kesilmez. Evlense de aylığı kesilmemektedir. Kız çocukları için evlilik durumunda aylığın kesilmeme durumu geçerli değildir.
· Kız çocuğunun aylığı, evlenmesi halinde ve devlet memuru olması halinde kesilir. Başka türlü kesilmez. 5434 Sayılı Kanuna göre 4/a ya da 4/b’li olsa da kesilmez.
· 5434 Sayılı Kanun Ek 3 Maddesine göre; Vefat eden kişinin 10 yılın altında hizmeti varsa 5-10 yıl arasında hizmeti olması halinde aylık bağlanması için;
- 1-Bakıma muhtaç olması (İl ve ilçe kurullarınca tespit edilmeli)
- 2-Eğitiminin devam etmesi gerekir. (Lise 20 yaşına kadar-Üniversite 25 yaşına kadar.)
· Dul aylığında erkekte, bayanda vefat eden eşinden aylık talebinde bulunabilir.
· Yetim aylığında kişinin anne ve babası vefat etti. İkisi de emekli sandığından ise yüksek olan aylığı alabilir. İkisini de alamaz. Eğer bir SSK diğeri emekli sandığı ise çalışmaması halinde ikisini de alabilmektedir.
· Aylık alanlardan biri aylık almayı bırakırsa aylık oranları değişir. Maaşları da değişmektedir.
· Kişi emekli sandığında göreve başladı ve daha sonra engeli oluştu. Yüzde 50-60 oranında raporu olması halinde 5510 Sayılı Kanun Geçici 4. Maddesi gereğince 16 yıl hizmet ve 5760 günü olması halinde bu haktan faydalanır.
· İkinci bir yükseköğrenimde okuyan kişiye yetim aylığı bağlanmamaktadır. Ancak kişi bir üniversitede okurken öğrenciliği bitmeden başka üniversitede okumaya başlarsa, hak sahipliği devam ediyorsa ilk üniversitesinden mezun olsa da kendisine aylık ödenmeye devam eder.
· 5434 Sayılı Kanun 72 Maddesine göre; Babaya aylık bağlanabilmesi için 65 yaşından küçükse malul ve muhtaç olması halinde aylık bağlanır. 65 yaşından büyükse muhtaç olması halinde aylık bağlanır.
· Aylık Bağlanma Oranları;
Anneye aylık bağlanabilmesi için dul olması ve muhtaç olması gerekir.
Anne ve babaya yüzde 25 oranında aylık bağlanır.
1 eş+2 yetim varsa aylığın tamamı ödenir.
1 eş+ 1 yetim varsa aylığın yüzde 90 ödenir.
2 yetim varsa aylığın yüzde 80 ödenir.
Tek eş yüzde 75 oranında aylık alır.
· 65 Yaşını tamamladıktan sonra kişi çalışsa da emeklilik hesaplaması ve ikramiye hesaplamasına dahil edilmez. 65 Yaşından sonraki çalıştığı sürelerde kendisinden kesilen emekli kesenekleri talep etmesi halinde kendisine iade edilir.
· 5434 sayılı Kanun 44 Maddesi ve 98 Maddesine göre; Malul olanlar ister sınıf değiştirsin ve görevine devam etsin, ister malul emekli olsun ve tekrar görevine devam etsin aylığı kesilir. Daha sonra tekrar malulen emekli olabilir.
· 5434 Sayılı Kanun 68. Maddesine göre; Ana-baba yetimi bulunmaktadır. Burada baba evli ve bir çocuğu var daha sonra eşi vefat ettiğinde, başka bir bayanla evlenirse ve bu bayandan bir çocuğu olduktan sonra vefat ettiğinde ilk eşinden çocuğu ana-baba yetimi olarak geçer. Ve buna göre bu çocuğa yüzde 30 oranında aylık bağlanır. İkinci eşinden olan çocuğa da yüzde 25 oranında aylık bağlanır.
· Devlet memurları ticari faaliyette bulunamazlar.
· Kız çocuklarının aylıkları evlilik ve devlet memurluğuna atanmaları sebebi ile kesilir.
· 2829 Sayılı Kanunun 5. Maddesinde tahsis haklarından faydalananların hizmetleri birleştirilemez. Kişi SSK’dan emekli ise emekli sandığından çalışırsa emekli sandığından emekli olacağı zaman SSK hizmetleri ile hizmet birleştirmesi yapamaz.
· Kişi bir süre çalıştıktan sonra emekli sandığından ayrılır ve daha sonra muhtaç ve malul duruma düşerse, kuruma raporu ile müracaat eder. Sağlık kurulu rapora onay verdikten sonra kişiye malul aylığı bağlanır.
· Cumhurbaşkanı görevinden ayrıldığında, talep etmesi halinde Cumhurbaşkanlığı aylığının yüzde 40’ı kendisine emekli aylığı olarak bağlanır. Görevinden atılsa da ayrılsa da bağlanır.
· Seçimle göreve gelenler emeklilik şartlarını sağlıyorsa görevinden ayrılmadan aylık alabilir. Hem görev aylığını hem de emekli aylığını alabilir.
· Dul eşin vefat eden eşi ile arasında 30 yıl ve daha fazla yaş farkı bulunuyorsa, dul aylığının yarısı kişiye ödenir. (%75 ise; %37.5 ödenir)
· 30 yıl ve üzeri yaş farkı olsa da eğer evlilikleri 10 yıl devam eder ya da bu evlilikten bir çocukları olur ise yaş farkı göz önünde bulundurulmaz ve buna göre dul eşe ödeme yapılır.
· 5434 Sayılı Kanun 71. Maddeye göre; Kendisini öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden ya da malul bırakan kişiye aylık bağlanmaz.
· Reddi miras aylık bağlamaya hiçbir şekilde engel değildir.
· Kişilerin hak sahipliği aylıklarını reddetme hakları yoktur. Çekmemeleri halinde zaman aşımına uğramaktadır.
· Kamu kurum ve kuruluşlarında 5510 sayılı kanuna tabi olarak 4/a’lı olarak çalışanlar, işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı hak edip, etmediklerine bakılır.
· Çeyiz ödeneği 12 ay olarak ödenir.
· Çeyiz ödeneği Kız çocuğa, eşe ve Ana’ ya ödenir.
· Çeyiz ödeneği bir defaya mahsus olarak ödenmektedir.
· Çeyiz ödeneği ödendikten sonra geride kalanların aylıkları 12 ay beklenmeden yükseltilir.
· Dul aylığı alan erkek eşte çeyiz ödeneğine müracaat edebilmektedir.
· Devlet memurunun kendisinden haber alınamaması halinde hak sahipleri mahkemeden gaiplik kararı alarak kuruma başvurabilir. Mahkemeler gaiplik kararını 5 yıl sonra vermektedir. Karar çıktıktan sonra bir yıl içinde müracaat ederlerse ve mahkeme hangi tarihten itibaren kayıp olduğuna karar vermişse, o tarihten itibaren hak sahiplerine dul ve yetim aylığı ödenmektedir.
· Uzman çavuşlarda emeklilik hakkını doldurmamış kişilere 45 yaşını doldurduklarında sözleşmeleri fesih edilmektedir ve bu kişilere memur olma hakkı verilmektedir. Emeklilik şartlarını doldurdukları zaman emekli olmaktadırlar.
· Uzman çavuşken kişinin sözleşmesi fesih edilirse ve emeklilik şartlarını tamamlamıyorsa kendisine tazminat ödenmektedir. Tazminat ödendiği için emekli olduklarında, sadece memurken çalıştığı sürelerle alakalı ikramiye ödenmektedir.
· 5434 Sayılı Kanunun 39. Maddesine göre; İhraç edilen memurların aylıkları bağlanır ancak ödeme yapılmamaktadır. Sadece sağlıktan yararlanmaktadırlar. Mahkemeden tedbir kararı konulmadığına dair yazı getirmeleri halinde aylıkları bağlanır.
· Şartları yerine getirmeyenlere aylık ödemesi yapılmamaktadır.
· Emekli sandığından kişi hizmetlerini tamamlarsa ancak yaş şartını tamamlamaz ve istifa ederse, istifadan yaş şartını tamamladığı süreye kadar olan süreçte kendisine maaş ve ikramiye ödenmez. Sağlıktan da yararlanamaz.
· SSK ve bağ kurdan emekli olan kişinin daha önce emekli sandığına tabi hizmetleri varsa ve aşağıda belirtilen şartları taşıması halinde kendisine ikramiye ödenir.
- 26.01.2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6270 sayılı kanuna göre emekli ikramiyesi ödenebilmesi için,
- 8.9.1999 tarihinden sonra istifaen görevinden ayrılmış olması,
- İstifaen görevinden ayrıldığı tarih itibariyle 15 yıl sigortalılık süresi
olması,
- En az 3600 gün prim ödenmiş olması şartı aranmaktadır.
- Ayrıca, 26/01/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6270 sayılı Kanun kapsamında yapılan değişiklik sonrasında memuriyet sürelerine ikramiye ödenebilmesi için 5434 sayılı Kanunun 89 ve geçici 223 üncü maddelerinde belirtilen şartların taşınması gerekmektedir.
· Fiili hizmet süresi zammı sadece aylık bağlanma oranını yükseltmektedir.
· Kişilere hak sahipliği oranında ikramiye farkı ödenir.
· 15.10.2008’den önce kişinin 1 aylık çalışması olsa dahi, 15.10.2008’den sonra tekrar başka kurumda da çalışsa memur olarak 5434 tabi olur.
· 5434 Sayılı Kanunu göre aylık alan kişiler SSK’dan çalışmaya başladıklarında aylıkları kesilmez.
· 5434 sayılı kanuna göre Yetim aylığı alırken askere gidenlerin aylığınız kesilir. Askerlik dönüşü, öğrencilik durumu devam ediyor ve 25 yaşını doldurmamış ise yeniden aylığa müracaat edebilir.
· Kişiler isteğe bağlı iştirakçilik öderken aylıkları kesilmez.
· 5434 Sayılı Kanun 105. Maddesi;18 yaşından sonra yapılan yaş değişikleri geçersizdir.
· 5-10 yıl arası görevi olanların çocukları 18 lise ve dengi okul okumaları halinde 20, yüksek öğrenim görmeleri halinde 25 yaşına kadar aylık almaya devam eder. Muhtaçlık durumunda bu sürelerden sonrada kesilmez. Muhtaçlık durumu idare kurullarınca tespit edilir.
· Hem anneden hem babadan aylık alınabilir hem anne hem baba Emekli sandığına tabi ise sadece birini alır.
· Emekli Sandığından emekli olmuş olan kişi Kamu ve Kuruluşlarında çalışmaya başlarsa aylıkları kesilir.
· 5534 Sayılı Kanun ve 5510 Sayılı Kanunda cenaze ödeneği aynı şekilde geçmektedir. Kişi öldüğü zaman sırayla eşe, eş yoksa çocuklarına, çocukları yoksa anne-babaya, anne-baba yoksa kardeşlerine, kardeşleri de yoksa cenazeyi kim kaldırmışsa o kişiye ödenmektedir.
· 5434 Sayılı kanunda hak sahiplerinin cenaze ödeneği alabilmesi için şart yoktur. Ancak 5510 Sayılı Kanunda vefat eden kişinin en az 360 gün primi olması gerekir.
· 5434 sayılı kanuna göre emekli aylığı alanların Türkiye ya da yurtdışı mevzuatına göre çalışmaları halinde aylıkları kesilmez.
· 5434 sayılı kanuna tabi kişi 2008 ten 15.10.2008 ten sonra malul duruma gelmiş ise 5434 sayılı kanuna tabi olduğundan 5510 sayılı kanun göre işlem yapılamaz.
15.10.2008 TARİHİNDEN SONRA İLK DEFA DEVLET MEMURU OLANLAR ( 5510 SAYILI KANUN )
· 5510 Sayılı Kanun 25. Maddesine göre; En az yüzde 60 oranında malul olduğu sağlık kurulunca onaylanır ise kişi malul aylığını talep edebilir.
· 5510 Sayılı Kanunun 26. Maddesine göre; 10 Yıldan beri hizmeti olan ve 1800 gün hizmeti olan kişilere ya da 5-10 yıl arasında hizmeti olan başkasının bakımına muhtaç olup 1800 gün hizmeti olan kişilere malul aylığı bağlanabilmektedir.
· Malullük aylığı bağlanan kişi hangi statüde çalışırsa, çalışsın aylığı kesilebilmektedir.
· Malulen emekli olan kişi çalışmaya başlaması halinde aylığı kesilmektedir. Tekrar malulen emekli olabilmesi için rapor alması gerekmektedir.
· 01.04.2008 Tarihinden sonra göreve başlayanlar, 2036 tarihine kadar hizmetini doldururlarsa bayanlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabilmektedir.
· Eğer bu sürede tamamlayamazlarsa her yıl bir yaş artmaktadır.
· Engelli oranı yüzde 50-60 arasında olanlara 16 yıl 4320 gün olması, Yüzde 40-49 arasında olanlara 18 yıl 4680 gün emeklilik şartı talep edilmektedir.
· Kişi yaşlılık aylığına hak kazanamayacak ise 65 yaşına gelmeden toptan ödeme yapılmamaktadır. Sadece kendisinden kesilen kesenekler geri iade edilebilmektedir.
· Ölüm sigortasından sağlanan haklarda;
Toplu ödeme, aylıkların bağlanması, cenaze ödeneğidir.
Aylık Bağlanma Oranları;
Çalışmayan tek eş – % 75 oranında aylık alır.
Çalışan eş – %50 oranında aylık alır.
Eş + bir yetim - %50 + %25 oranlarında aylık alırlar.
Ana-baba yetimi + eş + yetim - %50 + %50 + %25 oranlarında aylık alırlar.
Yetim + yetim - %25 + %25 oranında aylık alır.
Yetim + yetim + yetim - %25 + %25 + %25 oranlarında aylık alırlar.
Eş + yetim + yetim - %50 + %25 + % 25 oranlarında aylık alırlar.
Hak sahibi eş ve çocuklarda artan hisse olması durumunda ve anne-baba aylık almaması durumunda %25 oranında aylık bağlanabilmektedir.
34. Maddeye göre hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisseye 65 yaşın altında olan muhtaç an-babaya %12,5 %12,5 oranında aylık bağlanır. Ancak bir eş iki çocuk kalır ve artan hisse kalmaz ise ana-baba 65 yaş üstü ve muhtaç ise aylık bağlanır.
· Müracaat ne zaman olursa olsun ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanmış olur.
· Anne ya da babanın herhangi bir yerden geliri olmaları halinde kendilerine çocuklarından aylık bağlanamamaktadır.
· Kişi vefat etmesi halinde hak sahiplerinin müracaatı ne zaman olursa olsun, ölüm tarihini takip eden aybaşı itibariyle aylık bağlanmaktadır.
· Yetim aylığı alan çocuklar sigortalı çalışmaları halinde aylığı kesilir.
· Malullük aylığı alan yetimlerin evlenmeleri halinde kız-erkek çocukların aylıkları kesilmez.
· Kişi vefat etmesi halinde geride kalan hak sahiplerine aylık bağlanması için primleri yeterli değil ise toptan ödeme yapılabilmektedir.
· Sadece yetim aylığı alan kız çocuğuna evlenme ikramiyesi ödenmektedir. Aldığı aylığın 24 katıdır.
· Aylık alan diğer hak sahiplerinin aylıkları 24 ay süre ile yükseltilmemektedir.
· 5510 Sayılı Kanuna göre kişi aylık alırken sigortalı olması ve daha sonra işten çıkması halinde müracaat tarihinden sonraki aybaşı itibariyle aylığı bağlanır.
· 5534 Sayılı Kanun ve 5510 Sayılı Kanunda cenaze ödeneği aynı şekilde geçmektedir. Kişi öldüğü zaman sırayla eşe, eş yoksa çocuklarına, çocukları yoksa anne-babaya, anne-baba yoksa kardeşlerine, kardeşleri de yoksa cenazeyi kim kaldırmışsa o kişiye ödenmektedir.
· 5434 Sayılı kanunda hak sahiplerinin cenaze ödeneği alabilmesi için şart yoktur. Ancak 5510 Sayılı Kanunda vefat eden kişinin en az 360 gün primi olması gerekir.
· Sigortadan ya da bağ kurdan emekli olan Belediye Başkanlarına makam ve görev tazminatı ödenebilmektedir.
· 5510 Sayılı Kanun 57. Maddesine göre; Kişiler ilk defa sigortalı olarak işe başladığı tarihten sonra yaptıkları yaş değişiklikleri kabul edilmemektedir.
· 5510 Sayılı Kanun 53. Maddesine göre; Kişinin ilk defa 2008 sonrası 4/a, 4/b, 4/c girişi olması halinde en fazla hangi hizmeti fazlaysa, fazla olan hizmetinden emekli olabilmektedir.
· Hak sahipliğinde kişi aylık için müracaat etmesi ve aylığın bağlanması halinde kazanılan haktan vazgeçilememektedir.
Yaşlılık aylığı; 01.04.2008 tarihinden sonra göreve başlayanlar 2036 tarihine kadar hizmetini ve yaşını dolduran bayanlarda 58 yaş, erkeklerde 60 yaş şartı vardır. Her iki şartı da bulunmayanlarda ise her 2 yılda 1 yaş artarak emekli olabilirler.
Engelli emeklilik; 28. Madde gereğince engel oranı %50-%60 olanlara 4320 gün 16 yıl hizmet, engel oranı %40-%49 olanlara 4680 gün 18 yıl hizmet engelli emeklilik şartı aranır.
Toptan ödeme; yaşlılık aylığına hak kazanamayacak olan 65 yaşına gelmeden kendisine herhangi bir ödeme yapılmaz. 65 yaşına gelmiş ise kendisine süre boyunca kesilen ücretlerin sadece ödemesi yapılır.
Ölüm sigortasından sağlanan haklar; hak sahiplerine aylık bağlanması, cenaze ödeneğinin verilmesi, toptan ödemenin yapılması.
· 36. Maddeye göre hizmeti geride kalan hak sahiplerine aylık bağlama için yeterli değilse toptan ödeme yapılır.
· 5510 sayılı kanuna göre çeyiz ödeneği sadece yetim aylığı alan kız çocuğuna ödenir. Aldığı aylığın 24 katı tutarındadır. 24 ay süreyle geride kalanların aylıkları yükseltilmez.
Cenaze ödeneği; çalışırken ölenlerin ödenekleri kurumca ödenir. Emekli olduktan sonra ölmeleri halinde ödeneği SGK yönetim kurulu kararınca belirlendikten sonra ödenir.
· Eğer ölüm aylığı alan kişi aylığını ayın birinde alıp ayın onunda ölmüş ise tüm aylığı hak ettiğinden geriye ödemesi yapılmaz.
Vazife malullüğü; 5434 sayılı kanunla aynı özellikleri taşır.
İtibari hizmet zammı: 5510 sayılı kanunun 49 maddesinde 5434 sayılı kanunun 36-37. Maddeleri göre verilen itibari hizmet zammı süreleri yarıya düşürülmüştür.
· 5510 sayılı kanun geçici 4. Maddesinde 2008 den önce ölenlere 5-10 yıl arasında hizmeti varsa maaş bağlama bağlanabilir istisnası getirildi.
· Belediye başkanlarına 5510 sayılı kanun gereğince 4/a ya da 4/b kapsamında emekli olmaları halinde makam tazminatı hakkı sağlandı.
· 5434 sayılı kanunundan sonra ve 18 yaşından sonra yapılan yaş tahsisi geçersiz sayılır. 5510 sayılı kanunda ilk defa sigortalı olarak işe başladığı tarihten önce tahsisler geçerlidir.
· Aylık talep edilmediği sürece bağlanmaz.
· Dul ve yetim aylıklarında kazanılmış haktan vazgeçilemez.
· 3 aylık alan kişi bu aylığı hak etmeden vefat eder ise adına borç çıkar ve aylık bağlanacak olan hak sahiplerinden tahsil edilir. Aylık bağlanacak hak sahibi yok ise bu borç silinir.
· Kişinin vefatı durumunda hak sahiplerine aylık bağlanmaya yetecek kadar hizmeti yok ise hak sahiplerine toptan ödeme yapılır.
· Emeklilik şartlarını doldurup çalışmaya devam eden sigortalıların primleri düşük ödenmediğinden ne kadar fazla çalışırsa emekli aylığı o kadar artar. Çünkü kademe ve derece oranından primleri sürekli artarak gider.
Ölüm sigortasından sigortalının hak sahiplerine bağlanacak aylıklar;
a) Sigortalının ölüm tarihini,
b) Hak sahibi olma niteliğinin ölüm tarihinden sonra kazanılması halinde, bu niteliğin kazanıldığı tarihi,
takip eden ay başından itibaren başlatılır. Hak sahiplerine bağlanan aylıklar 34 üncü maddede belirtilen şartların ortadan kalktığı tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir.
Ancak bu Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilenlerden öğrenci olanların sigortalı sayılmaları, bağlanan aylıkların kesilmesini gerektirmez.
Aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması halinde, 34 üncü maddede belirtilen şartlar saklı kalmak kaydıyla, müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren yeniden aylık bağlanır.
Bu madde gereğince aylığı kesilen çocuklardan, sonradan Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında kaybederek malûl olduğu anlaşılanlara, aylık bağlanır.
4 (a) ve 4 (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar ile bu Kanuna göre ilk defa aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanlardan ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması durumunda, ölüm tarihi esas alınmak kaydıyla 31 inci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan tutar, 34 üncü madde hükümleri dikkate alınarak hak sahiplerine toptan ödeme şeklinde verilir.
Hak sahiplerine yapılacak toptan ödemenin toplamı, sigortalıya yapılacak toptan ödeme tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin hisselerinden orantılı olarak indirim yapılır.
Toptan ödeme yapıldıktan sonra artan tutar olursa sigortalının ölümünden sonra doğan veya soy bağı düzeltilen veya babalığı hükme bağlanan çocuklarına da bu madde hükümlerine göre toptan ödeme yapılır.
Bu Kanuna göre toptan ödeme yapılarak tasfiye edilmiş süreler, borçlanılarak veya yurt dışı hizmetleri birleştirilerek ya da sonradan hizmet tespiti nedeniyle hak kazanılan sürelerin eklenmesi suretiyle ölüm sigortasından yararlanmak için gerekli prim ödeme gün sayısının tamamlanması halinde, hak sahiplerinin yazılı isteği üzerine 31 inci maddenin ikinci fıkrasına göre ihya edilir. Yukarıdaki süreler, ihya edilen süreye ilişkin tutar dahil her türlü borçların ödendiği tarihi takip eden ay başı itibarıyla bu Kanuna göre aylık bağlanmasında dikkate alınır.
Evlenmeleri nedeniyle, gelir veya aylıklarının kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmeleri ve talepte bulunmaları halinde almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödenir. Evlenme ödeneği alan hak sahibinin aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde yeniden hak sahibi olması halinde, iki yıllık sürenin sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmaz, bu durumda olanlar 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır.
Evlenme ödeneği verilmesi halinde, diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirleri evlenme ödeneği verilen sürenin bitimini takip eden ödeme döneminden itibaren 34 üncü maddeye göre yeniden belirlenir.
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği ödenir. Cenaze ödeneği, sırasıyla sigortalının eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir.
Cenaze ödeneğinin üçüncü fıkrada sayılanlara ödenememesi ve sigortalının cenazesinin gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırılması durumunda, üçüncü fıkrada belirtilen tutarı geçmemek üzere belgelere dayanan masraflar, masrafı yapan gerçek veya tüzel kişilere ödenir.
4 (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan ölenlerin hak sahiplerine kendi kurumları tarafından ilgili mevzuat gereği ölüm yardımı hariç cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği veya bu mahiyette bir ödemenin yapılması halinde, Kurum tarafından cenaze ödeneği ödenmez.
5510 sayılı kanuna göre yetim aylığı alırken evlenen kız çocuklarına, gelirlerinin kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmeleri ve talepte bulunmaları halinde almakta oldukları gelirlerinin iki yıllık (net aylık gelirlerinin 24 katı) tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödenir.
Emekli Sandığı:
01/10/2008 sonrası Devlet Memuru Olan Kişilerin; Hak sahibi olarak yetim aylığı alan kız çocukları; 24 Katı tutarında evlenme ödeneği alırlar.
01/10/2008 öncesi (5 yıldan fazla-10 yıldan az hizmeti olup ta vefat eden) kişiden yetim aylığı alan kız çocuğuna evlenmesi durumunda 24 katı tutarında evlenme ödeneği verilir.
01/10/2008 öncesi ( 10 yıl ve üzeri hizmeti olup ta vefat eden) kişilerin hak sahiplerinden;
1-Dul eş ( Kadın-Erkek)
2-Yetim Kız
3-Anne
Aylık alan kişiler, evlenmeleri durumunda 12 katı tutarında evlenme ödeneği verilir.
Bağ-Kur’lular 01.10.2008 sonrası çeyiz ödeneği başladı. Hak sahibi olarak yetim aylığı alan kız çocukları; 24 Katı tutarında evlenme ödeneği alırlar.
Evlenme Ödeneği Nedir? Şartları Nelerdir?
Evlenme ödeneği (çeyiz parası), ilk defa 01.10.2008
tarihinden sonra çalışmaya başlayan sigortalıların hak sahipleri için;
Ölüm geliri veya aylığı almakta iken evlenen ve bu nedenle aylığı
kesilen kız çocuklarına bir defaya özgü olmak üzere, evlenme tarihindeki gelir
veya aylığının iki yıllık tutarı olarak ödenen ölüm yardımıdır.
Evlenme ödeneğinin ödenmesi için hak sahibi kız çocuğunun bir dilekçe ile
Kuruma başvurması gerekir. Evlenme tarihi nüfus kütüğüne işlenmemişse,
dilekçeyle beraber evlenme cüzdanının bir örneğinin de Kuruma verilmesi
zorunludur.
Evlenme ödeneği verilen kız çocuklarının gelir veya aylıkları, evlenme tarihini
izleyen ödeme dönemi başından itibaren durdurulur. Gelir veya aylıklar,
durdurulduğu tarihten iki yıl sonra da kesilir, varsa diğer hak sahiplerinin
gelir veya aylıkları, gelir veya aylığın kesildiği tarihten itibaren
yükseltilir.
Evlenme ödeneği alan kız çocukları boşandıkları takdirde, bu kişilere hak
sahipliğinden doğan gelir ve aylığı tekrar bağlanır. Ancak bu kişiler evlenme
ödeneğini aldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde boşanırlarsa, bu iki
yıllık sürede gelir ya da aylık bağlanmaz, iki yıllık süre dolduktan sonra
aylığa tekrar hak kazanırlar.
01.10.2008 tarihinden önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak çalışan kamu görevlisi sigortalıların hak sahipleri için ise;
Evlenmeleri sebebiyle dul ve yetim aylığı kesilen eş (karı veya koca) ve kız
çocuklarla anaya bir defaya mahsus olmak üzere almakta oldukları dul veya yetim
aylıklarının on iki aylık tutarı evlenme ikramiyesi olarak ödenir.
Bunlardan evlenme tarihinden itibaren on iki aydan önce
boşananlarla evliliğin butlanına veya feshine karar verilenlere yeniden aylık
bağlanması halinde, ödenmiş bulunan evlilik ikramiyesinin on iki aydan eksik
süreye ait kısmı tahsil edilinceye kadar aylıkları ödenmez.
Evlenme Ödeneği Almak İçin Nereye Başvurulur? Başvuru İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Örneği Kurumumuzca hazırlanan tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi ile;
4(b) (BAĞ-KUR) kapsamındaki evlenme ödeneği için sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerimize,
4(a) (SSK)kapsamında evlenme ödeneği işlemleri için Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bağımsız ve Hizmet Akdiyle Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığı Mithatpaşa Cad. No:7 Sıhhiye/ANKARA adresine
müracaat edilmesi gerekir.
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği ödenir.
Cenaze ödeneği, sırasıyla sigortalının eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir. Sigortalının cenazesinin gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırılması durumunda, belgelere dayanan masraflar, masrafı yapan gerçek veya tüzel kişilere ödenir.
Not: Cenaze ödeneği yalnızca ölen sigortalı için ödenir, diğer bir deyişle sigortalıdan dolayı hak sahibi olarak gelir alan kişilerin vefatında ödenmez.
Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı;
sigortalının, mülga 2/6/1949 tarihli ve 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanununa, mülga 4/2/1957 tarihli ve 6900 sayılı Malûliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Hakkında Kanuna, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.
Bu Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
Aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınan sigortalılık süreleri, sigortalılığın başlangıç tarihi ile sigortalının aylık bağlanması için yazılı istekte bulunduğu, aylık bağlanması için istekte bulunmayan sigortalılar için ise ölüm tarihi arasında geçen süredir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar bakımından sigortalılık süresi; sigortalılığın başlangıç tarihi ile 48 inci maddeye göre yetkili makamdan emekliye sevk onayının alınarak görevi ile ilişiğinin kesildiği ayın son günü arasında geçen süredir.
Vazife malûllüğü aylığı almakta iken, çalışmaya başlamaları nedeniyle haklarında uzun vadeli sigorta hükümleri uygulananlar için malûllük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlanmasında veya toptan ödeme yapılmasında esas alınacak sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazancın hesaplanmasında, vazife malûllüğü aylığı bağlandığı tarihten önceki süreler dikkate alınmaz.
Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı için Kurumca zarara sebep olan üçüncü kişilere rücû edilir.
Malûllük, vazife malûllüğü veya ölüm hali, kamu görevlilerinin veya er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan aylıklar için Kurumca, kurumuna veya ilgililere rücû edilmez.
Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.
Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır.
Kapsamdaki Kapsamdaki Eklenecek
İşler/İşyerleri Sigortalılar Gün Sayısı
1) Kurşun ve arsenik işleri 1) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi
cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı
işlerinde çalışanlar.
2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun
bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, 60
üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi
için yapılan izabe işlerinde çalışanlar.
3) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle
yapılan kurşun alaşımı işlerinde çalışanlar.
4) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken 90
kuru tozları kaldırma işlerinde çalışanlar.
2) Cam fabrika ve atölyeleri 1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline
getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işlerinde
(bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik
makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları
sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren
havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar.
2) Eritme işlerinde (otomatik besleme fırınlarıyla
çalışılmadığı takdirde) çalışanlar.
3) Ateşçilik işlerinde çalışanlar.
4) Üfleme işlerinde (tamamen otomatik makinelerle
yapılmadığı takdirde) çalışanlar.
5) Basınçla yapılan cam işlerinde (cam tazyiki işleri)
çalışanlar.
6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işlerinde 60
(potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı
takdirde) çalışanlar.
7) Camı fırın başından alma işlerinde çalışanlar.
8) Yayma fırınlarında düzeltme işlerinde çalışanlar.
9) Traş işlerinde çalışanlar.
10) Asitle hak ve cilâlama işlerinde çalışanlar.
11) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan
işlerde (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike
oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı
bulunmadığı takdirde) çalışanlar.
12) Pota ve taş odalarında görülen işlerde çalışanlar.
3) Cıva üretimi işleri sanayii 1) Cıva izabe fırınlarında görülen işlerde çalışanlar.
2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işlerde 90
çalışanlar.
4) Çimento fabrikaları 1) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve
karıştırma işlerinde çalışanlar.
2) Otomatik fırınlarda pişirme işlerinde çalışanlar.
3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma 60
işlerinde (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını
önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde) çalışanlar.
5) Kok fabrikalarıyla 1) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma,
termik santraller boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar.
2) Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar.
3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve
temizlenmesi işlerinde çalışanlar.
4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde
çalışanlar.
5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan 60
dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması
işlerinde çalışanlar.
6) Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının
kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin
taşınması işlerinde çalışanlar.
6) Alüminyum fabrikaları 1) Alüminyum oksit üretimi işlerinde çalışanlar.
2) Alüminyum bronzu hazırlama işlerinde çalışanlar. 60
3) Alüminyum madeni üretimi işlerinde çalışanlar.
7) Demir ve çelik fabrikaları 1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire
çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve
döküm dairelerinde yapılan işlerinde çalışanlar.
2) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların
teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki
fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işlerinde
çalışanlar.
3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla 90
veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işlerde
çalışanlar.
4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve
işlenmesi işlerinde çalışanlar.
5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan
haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde,
haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle
besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın
halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve
hazırlanması işlerinde çalışanlar.
8) Döküm fabrikaları 1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme
hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.
2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden 60
eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma
getirilmesi işlerinde çalışanlar.
3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar.
9) Asit üretimi yapan 1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işlerinde
fabrika ve atölyeler çalışanlar.
2) Asidin yapılma safhalarındaki işlerinde çalışanlar. 90
3) Baca gazlarından asit elde edilmesi işlerinde
çalışanlar.
10) Yeraltı işleri Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan
cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel 180
yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar.
11) Radyoaktif ve Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler
radyoiyonizan maddelerle veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları 90
yapılan işler ile yapılan işlerde çalışanlar.
12) Su altında veya su altında 1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren
basınçlı hava içinde çalışmayı işlerden 20- 35 metreye kadar derinlik veya
gerektiren işler 2-3,5 kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar. 60
2) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren
işlerden 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 90
(3,5 hariç) kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar.
3) Dalgıçlık işinde çalışanlar.
13) Türk Silâhlı Kuvvetlerinde, Subay, yedek subay, astsubay, yedek astsubay uzman jandarma
Jandarma Genel Komutanlığında ve ve uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler.
Sahil Güvenlik Komutanlığında 90
14) Emniyet ve polis mesleğinde, Asaleti onaylanmış olmak şartıyla adaylıkta geçirilen
Milli İstihbarat Teşkilâtında süreler dahil polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli
başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, baş
komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve
daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet
mensupları, Milli İstihbarat Teşkilâtı mensupları. 90
15) İtfaiye veya yangın Yangın söndürme işlerinde çalışanlar. 60
söndürme işleri
16) Basın ve gazetecilik 14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnames 90
mesleğinde ine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlar.
17) (Ek: 10/1/2013-6385/ 15 md.)
Türkiye Radyo-Televizyon Basın Kartı Yönetmeliğine göre 90
Kurumu basın kartı sahibi Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda
olmak suretiyle; haber hizmetinde fiilen çalışanlar.
18)
Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile Cumhurbaşkanı 90
ile Cumhurbaşkanlığı yardımcıları ve bakanlar.
|
19) Ceza infaz kurumlarında |
Ceza infaz kurumu müdürü, idare memuru, infaz ve koruma başmemuru, infaz ve koruma memuru unvanlı kadrolarda bulunanlar ile Adalet Bakanlığı taşra teşkilatına tahsisli kadro veya pozisyonlarda bulunup ceza infaz kurumlarında görev yapan ve ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklularla bilfiil irtibat içinde olan diğer görevliler, |
90 |
|
20) İnsan sağlığına ilişkin işler |
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar. |
60 |
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, yukarıdaki tablonun (13) ve (14) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için sekiz, diğer sigortalılar için beş yılı geçmemek üzere uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında prim ödeme gün sayısına eklenir. Bu sürelerin, üç yılı geçmemek üzere; (18) numaralı sırasında bulunanlar için tamamı diğerleri için yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilir. Tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için bu fıkradaki süre sınırı uygulanmaz.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve malûliyet halleri ile (18) numaralı sırada bulunanlar hariç tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalıların en az 1800 gün, diğer sıralarda yer alan sigortalıların ise en az 3600 gün belirtilen işyeri ve işlerde çalışmış olmaları şarttır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurumun önerisi üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.
Malul Çocuğu Bulunan Bayanların Emekliliği: Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir.
Bilindiği üzere, 3/8/2018 tarihli ve 30498 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7146 sayılı Askerlik Kanunu ile Diğer Bazı Kanunlarda ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 11 inci maddesiyle 5510 sayılı Kanunun 40 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20) sıra numarası eklenmiş olup, söz konusu maddeyle insan sağlığına ilişkin işlerde; 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar fiili hizmet süresi zammı kapsamına alınmıştır.
5510 sayılı Kanunun 40 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya eklenen (20) sıra numarası;
|
Kapsamdaki İşler / İşyerleri |
Kapsamdaki Sigortalılar |
Eklenecek Gün Sayısı |
|
|
20) (Ek: 26/7/2018-7146/11 md.) |
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar.” |
60 |
|
Buna göre, 3/8/2018 tarihinden itibaren insan sağlığına ilişkin işlerde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılardan ilgili kanunlarına göre sağlık meslek mensubu sayılmak ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışmak şartıyla bu kapsamda geçen sürelerinin her 360 günü için 60 gün fiili hizmet süresi zammı beş yılı geçmemek üzere toplam prim ödeme gün sayılarına eklenecektir.Söz konusu işlerde en az 3600 gün çalışılması halinde ise toplam prim ödeme gün sayısına ilave edilen fiili hizmet süresi zammının yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.
27/9/2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesi kapsamında fiili hizmet süresi zammı ve 506 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinin itibari hizmet süresi kapsamında sayılan işlerden olmadığı halde, 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılan işler ve işyerlerine girecek nitelikte çalışması olanların 2008 Ekim ayı öncesi bu kapsamda geçen çalışmalarının emeklilik yaş haddi indiriminden yararlanmak için aranan gün sayısı hesabında dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, insan sağlığına ilişkin işlerde ilgili kanunlarına göre sağlık meslek mensubu olmak 3/8/2018 tarihinden önce geçen çalışma süreleri, emeklilik yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için aranan 3600 gün hesabında dikkate alınmayacaktır.
5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, işin risklerine maruz kalınmasına bağlı bulunduğundan, doğrudan işin kontrolü ve denetim görevini üstlenen ve/veya idareci konumunda olan sağlık meslek mensupları, insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde fiilen çalışmadıkları sürece fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.
Fiili hizmet süresi zammı kapsamında olan işyerlerinde çalışan sigortalıların çalışılan ayın bazı günlerinde kapsam dışı işlerde geçen süreleri ile kapsamda olan işlerde fiilen çalışmayarak işin riskine maruz kalmadıkları 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günleri ile yıllık izin, ücretsiz izin, ücretli izin, sıhhi izin ve eğitim kurs süreleri 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında değerlendirilmeyecektir.
1219 sayılı Kanun, 6283 sayılı Kanun ve 6197 sayılı Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanların çalıştıkları işyerlerinin iş kolu kodları (Ek-1), meslek kodları ise (Ek-2) listesi Genel Yazı ekinde ve mail ekinde yer almaktadır.
İş kolu kodlarının yer aldığı (Ek-1) listede; insan sağlığına ilişkin işlerde faaliyet gösteren işyerlerinin iş kolu kodları belirlenmiş ve bu iş kolu kodlarına sahip işverenlerin herhangi bir işlem yapmasına gerek olmaksızın, (29), (30), (31) ve (53) nolu belge türlerinden Aylık Prim ve Hizmet Belgesi/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi verebilmeleri sağlanmıştır.
Meslek kodlarının yer aldığı (Ek-2) listede ise 1219, 6283 ve 6197 sayılı kanunlara göre sağlık meslek mensubu sayılanlar için meslek kodları belirlenmiş olup, bu meslek kodları dışında laikli meslek kodları ile fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirim yapılmayacaktır (örneğin, 5329.01-Hastane hizmetlisi gibi). Kurumumuza yapılacak müracaatlarda veya incelemelerde bu listeye eklenmesi gerektiği belirtilen ve ünitelerce de gerekçeleri ile birlikte uygun görülen meslek kodlarının (adlarının) Genel Müdürlüğümüze yazı ile bildirilmesi gerekmektedir.
Fiili hizmet süresi zammı kapsamında olan sigortalıların işin riskine maruz kaldıkları süreler ve işin riskine maruz kalmadıkları süreler için farklı aylık prim ve hizmet belgeleri düzenlenerek Kuruma bildirim yapılacaktır. İşverenlerce, aynı ayda aynı sigortalı için iki ayrı aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesi gerektiği durumlarda, her iki belgenin düzenlenmesi sırasında da eksik gün nedeni olarak “13-Diğer Nedenler” seçeneği işaretlenecektir.
Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işyerlerinden Kurumumuza fiili hizmet süresi zammı kapsamında yapılan bildirimler için e-bildirge programında her ay için azami 26 gün hizmet bildirimi kontrolü bulunduğundan, söz konusu belge türleri ile 26 günden fazla hizmet bildirimi yapılamayacaktır.
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulamasında, hesaplanan fiili hizmet süresi zammı;
Türk Silahlı Kuvvetlerinde ve emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında çalışan sigortalılar için ise sekiz yılı,
Diğer sigortalılar için beş yılı, geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenecektir.
Yer altı işlerinin maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışan sigortalıların, prim ödeme gün sayısına ilave edilecek gün sayısında süre sınırı bulunmamaktadır.
Ayrıca; Hesaplanan fiili hizmet süresi zammının emeklilik yaş hadlerinden indirilebilmesi için
Yeraltı işyerlerinin; maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerinde çalışanların en az 1800,
Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar hariç, sırasındaki işyerlerinin işlerinde çalışan sigortalıların ise en az 3600 gün çalışmış olmaları gerekmektedir.
5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya aşağıdaki sıralar eklenmiştir.
Basın ve gazetecilik mesleğinde suretiyle fiilen çalışanlar. Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak 90 gün
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlar. Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle; 90 gün
Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar.90 gün
15 inci madde 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihi ile sayılır.